سرمایه ایرانیان خارج از کشور چقدر است؟

توریست مالزی – ۷۲ درصد ایرانیان در خارج از کشور دارای تحصیلات بالایی هستند و ۶۱ درصد از مهاجران ایرانی دارای مشاغل تخصصی‌اند و در مقابل ۲۷.۵ درصد در...
توریست مالزی – ۷۲ درصد ایرانیان در خارج از کشور دارای تحصیلات بالایی هستند و ۶۱ درصد از مهاجران ایرانی دارای مشاغل تخصصی‌اند و در مقابل ۲۷.۵ درصد در فروشندگی فعال‌اند و ۱۱ درصد کارگر و یک درصد کارگر ساده هستند.
به گزارش ایرنا، براساس آمارهای سال ۲۰۱۷ سازمان ملل در سال ۲۰۰۰ ، ۲ میلیون ۸۰۳ هزار مهاجر ایرانی در خارج از کشور گزارش شده که در سال ۲۰۱۷ این آمار ۲ میلیون و ۶۹۹ هزار نفر مهاجر ایرانی رسیده است.
ناگفته نماند حتی در این نشست هم، تمامی کارشناسان بر این آمار و ارقام اتفاق نظر نداشتند؛ اما همه آنها یک صدا از وجود یک نقص جدی سخن می‌گفتند، فقدان آمار دقیق و مطمئن از تعداد مهاجران ایرانی در کشورهای مختلف.
«همایش ملی ایرانیان دور از وطن با سه محور مطالعه هویت‌ها، پیوندها و سیاست‌ها در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.

 

هویت‌ ایرانیان دور از وطن
اگر سن، جنس و تحصیلات و شغل را جزو شاخص‌های مهم هویتی بدانیم، آنطور که شواهد نشان می‌دهد، هرم سنی جمعیت مهاجران ایرانی خارج از کشور در سال ۲۰۱۷ سالمند شده است و از سال ۲۰۱۵ به بعد، سهم زنان مهاجر نسبت به مردان مهاجر به طور قابل توجهی افزایش یافته است. به بیانی دیگر مهاجرت در ایران در حال زنانه شدن است.
همچنین اگر تحصیل را عنصری مهم در هویت بدانیم باید یادآور شد، ۷۲ درصد ایرانیان در خارج از کشور دارای تحصیلات بالایی هستند و ۶۱ درصد از مهاجران ایرانی دارای مشاغل تخصصی‌اند و در مقابل ۲۷.۵ درصد در فروشندگی فعال‌اند و ۱۱ درصد کارگر و یک درصد کارگر ساده هستند.
همچنین در این نشست از ضرورت بازتعریف هویت ایرانیان مقیم سخن گفته شد. کارشناسان و صاحب‌نظران حاضر تاکید کردند، تلقی از مساله مهاجرت تغییر کرده و نباید مساله مهاجرت را یک سره منفی دانست؛ گروهی از اندیشمندان همچنان مهاجران ایرانی را جزو سرمایه‌ ملی به حساب می‌آوردند و معتقد بودند نباید این دسته از شهروندان ایرانی را کاملا از دست رفته تصور کنیم.

 

پیوندهای ایرانیان دور از وطن
مطالعات آسیب‌ شناسانه صاحب‌نظران از مهاجران ایرانی در کشورهای مختلف نشان می‌دهد که دو آسیب جدی در خصوص مهاجرت ایرانیان وجود دارد.
بر این اساس ایرانی‌های مهاجر در ساخت پیوند و شبکه اجتماعی با خود ضعفی جدی دارند. به همین ترتیب ایرانیان مهاجر در حفظ پیوندهای خود با جامعه ساکن ایران نیز ناتوان هستند. از نظر صاحب‌نظران این نقیصه جایی خود را نشان می‌دهد که سرمایه‌های تجاری، علمی و فناورانه آنها به دلیل فقدان شبکه ارتباطی با ایران امکان انتقال به داخل کشور را ندارد. آنها در همین زمینه مهاجران کشورهای مثل چین، هند و مکزیک را مثال زدند که به دلیل شبکه‌ها و پیوندهای قوی‌ای که با اشخاص مقیم آمریکا، کانادا و اروپا دارند، سالانه مقدار قابل توجهی سرمایه پولی، تکنولوژی و ثروت به کشور مادری خود انتقال می‌دهند.
آنها در همین رابطه به اهمیت انقلاب ارتباطی و رشد شبکه‌های اینترنتی اشاره کردند و گفتند در عصر کنونی باید در خصوص مفاهیمی مثل حضور فیزیکی در جغرافیایی خاص، مرز سرزمینی وغیره تجدید نظر کرد. یکی از صاحب‌نظران حاضر در این نشست از وجود حدود ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه ایرانیان در آمریکا، چین و برخی کشورهای اروپایی سخن گفت.
در خصوص تمایز نوع مهاجرت ایرانیان با مهاجران چینی یا مکزیکی گفته شد، مهاجران ایرانی عمدتا از طبقه متوسط هستند و فردی مهاجرت می‌کنند. در حالیکه برخی مهاجران دیگر کشورها بعضا از طبقات فقیر هستند و گروهی مهاجرت می‌کنند و انگیزه آنها از مهاجرت کار و درآمدی متوسط است؛ این در حالیست که ایرانیان بیشتر با دغدغه‌های طبقه متوسط، یعنی تحصیل و افزایش مهارت‌های فردی، دست به مهاجرت می‌زنند.
آنها در همین زمینه عنوان کرند، پیوندهای زبانی ما با ایرانیان خارج از کشور به ویژه برای نسل دوم مهاجران در حل ضعیف شدن است. صدا و سیما و سایت‌های رسمی ایران نتوانستند پل ارتباطی قوی‌ای برای ایرانیان خارج از کشور باشند.

 

سیاست‌های ایرانیان دور از وطن
مساله اصلی در سیاست‌گذاری برای جذب سرمایه و توانایی‌های ایرانیان خارج از کشور، بر سر زنده کردن حس تعلق یا ایجاد حس تعلق ایرانیان دور از وطن در داخل است. ایجاد احساس امنیت در سرمایه، حقوق شهروندی و زیست‌ و اینکه آنها باید اطمینان پیدا کنند، وقتی به ایران باز می‌گردند در حقیقت به وطن خود باز گشته‌اند و پذیرفته خواهند شد.
در همین رابطه برخی از صاحب‌نظران یادآور شدند که سیاست‌گذاری در خصوص مهاجران نباید نمادین باشد؛ بلکه باید نهادینه شود و نگاهی کلان به این عرصه وجود داشته باشد. از نظر این صاحب‌نظران رفت و آمد تعداد محدودی از نخبگان خارج از کشور به ایران و رسانه‌ای کردن اقدامات آنها، مواجهه‌ای نمادین با ایرانیان مقیم است در حالیکه باید به سمت نهادینه کردن سیاست‌های استفاده از ایرانیان مقیم حرکت کنیم.
در این نشست گفته شد، چنانچه سیاست‌ها در خصوص مهاجران اصلاح شود؛ می‌توان از ظرفیت این گروه برای پیشبرد اهداف دیپلماتیک نیز استفاده کرد. از نظر آنها یکی از راه‌های جذب نخبگان خارجی در ایران، ایجاد امنیت فرهنگی، اقتصادی و … برای فعالان داخل کشور است.
به عقیده آنها نخبگان خارج از کشور فضای داخل کشور را رصد می‌کنند و اگر به این نتیجه برسند که در داخل ایران، برای شهروندان ساکن کشور امنیت سرمایه‌گذاری یا فرهنگی و… وجود دارد ، میل به سرمایه‌گذاری‌شان افزایش پیدا خواهد کرد.

 

سرمایه ایرانیان خارج از کشور چقدر است؟
حدود ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه ایرانیان در آمریکا، چین و برخی کشورهای اروپایی سرمایه گذاری شده است.
معاون سیاسی دولت در دوران دفاع مقدس می گوید: بر اساس یک آمار، ایرانیان مهاجر در خارج از کشور ۱.۲ تریلیون دلار سرمایه دارند. حسین معیری با بیان اینکه، آمار مشخصی از سرمایه ایرانیان خارج از کشور وجود ندارد، افزود: حدود ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه ایرانیان در آمریکا، چین و برخی کشورهای اروپایی سرمایه گذاری شده است.
وی با طرح این سوال که چرا ایرانیان در داخل کشور سرمایه گذار نمی کنند، توضیح داد: اگر ایرانیان در خارج از کشور، سرمایه های خود را به سرزمین مادری بیاورند، نیازی نیست از کشورهای دیگر درخواست سرمایه گذاری کنیم . حتی سرمایه گذاران خارجی تاکید دارند که ابتدا ایرانیان خارج از کشور در داخل کشور سرمایه گذاری و سپس آنان به سرمایه گذاری ورود کنند. «این امر مستلزم جلب اطمینان آنان است تا بتوانند با وابستگی های فرهنگی، الگوی سرمایه گذاری برای دعوت خارجی ها در ایران باشند. با این اطمینان بخشی می توان موانع زیادی را از سر راه آنان برداشت.»
وی در ادامه به بررسی آمار و ارقام منتشره در باره تعداد واقعی ایرانیان ساکن در خارج از کشور، پرداخت و افزود: باید واقعیتی را در مورد تعداد مهاجران ایرانی بگویم. آمار واقعی از ایرانیان خارج از کشور نداریم و نمی توان به طور قاطع اعلام کرد چه تعداد هستند. وی با اشاره به برخی آمارها ، آن را عجیب دانست و تاکید کرد: آمار ایرانیان در خارج از کشور بین ۲ تا ۱۵ میلیون نفر در نوسان است که حاکی از فاصله زیادی بین سایر آمارها دارد؛ برخی آمارها حکایت از جمعیت دو، چهار و حتی شش میلیونی ایرانیان است. چند بار هم در شورای عالی ایرانیان، تحقیقاتی مبنی بر گردآوری آمار ایرانیان خارج از کشور مطرح شد چرا که برای هر برنامه ریزی، نیاز به آمار است و اگر آمار دقیق نباشد، نمی توان برنامه ریزی هم کرد.
وی در بخش دیگری از سخنانش گفت: از نظر سازمان ملل، مهاجرت با پناهندگی تفاوت دارد، در صورتی که در ایران این دو واژه را کنار هم به کار می بریم ، اما دو بار معنایی مختلف دارند.
معیری با طرح این سوال که چرا برای ما ایرانیان خارج از کشور مهم هستند، ادامه داد: چون هموطن ما هستند و باید ارتباط فرهنگی خود را با ایران حفظ کنند؛ ما به عنوان یک عنصر عادی به آنها نگاه نمی کنیم، حتی سرمایه آنها هم برای کشور مهم است.
وی در ادامه این میزگرد به دیگر مشکل ایرانیان خارج از کشور اشاره کرد و در مورد سربازی ایرانیان خارج از کشور، اظهار کرد: سربازی ایرانیان خارج از کشور، یکی از مشکلات وزارت امور خارجه بود.
معیری با ذکر خاطره ای در مورد مشکل سربازی مرحوم کیوان مزدا، پروفسور جراح ستون فقرات که به تازگی دارفانی را وداع گفته است، افزود: کیوان مزدا خارج از کشور به دنیا آمده بود اما نمی توانست به ایران بیاید. پدرش تعریف می کرد فرزند من همه جای جهان برای جراحی سفر می کند اما اگر به کشور خودش برود، امکان خروج از ایران را دیگر ندارد. با نامه نگاری بسیار زیاد، توانستیم در آن مقطع مشکل مرحوم مزدا را برطرف کنیم.
معیری در بخش دیگری از سخنان خود در این میزگرد در مورد سخت گیری های اوایل انقلاب برای ایرانیان گفت: یکی دیگر از موانع که ایرانیان اوایل انقلاب با آن روبرو بود، سخت گیری از سوی بخشنامه های متعدد بود. در حالی که هر ایرانی می تواند خدمات کنسولی مانند گذرنامه، شناسنامه و کارت ملی دریافت کند. این مسئله هم در ارتباط ایرانیان با سفارت خانه ها برطرف شد.
معاون سیاسی دولت دوران دفاع مقدس به ارائه راه حلی برای این مسئله پرداخت و اظهار کرد: برای برداشتن موانع، باید سازوکاری در داخل کشور به فکر حذف این موانع باشد تا ایرانیان به سهولت رفت و آمد کنند. البته به آن معنا نیست که هدف، بازگرداندن ایرانیان باشد.

پاسخی ارسال کنید

*

*

12 − 5 =

آخرین اخبار

زیر آسمان کوالالامپور

^