توریست مالزی
۶ آبان ۱۳۹۸
توریست مالزی – رئیسجمهوری آمریکا اعلام کرد ابوبکر بغدادی در سوریه کشته شده است.
بخ گزارش بی بی سی، اعلام مرگ ابوبکر بغدادی، رهبر داعش واکنشهای بسیاری را برانگیخته است. دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا امروز (یکشنبه ۲۷ اکتبر) خبر حمله نیروهای ویژه آمریکا به محل اختفای ابوبکر بغدادی و مرگ او را اعلام کرد. آقای ترامپ تاکید کرد که این عملیات از دو هفته پیش شروع شد اما به دلیل “تغییر محل اختفا” رهبر داعش طول کشید. رئیس جمهور آمریکا، از روسیه، ترکیه، عراق، سوریه و کُردها سپاسگزاری کرد و یادآور شد آنها از پرواز هلیکوپترهای آمریکایی بر فراز سوریه با خبر بودند.
پس از این سخنرانی، رهبران نیروهای دموکراتیک سوریه در یک نشست خبری گفتند محل اختفای رهبر داعش را نیروهای امنیتی این گروه شناسایی کرده بودند. رهبران این گروه میگویند در زمان عملیات در نزدیکی یک پایگاه نظامی ترکیه در روستای باریشا در استان ادلب حضور داشتهاند. آنها تاکید کردند که به مبارزه علیه “هستههای خفته” داعش ادامه خواهند داد.
کردها: حمله ترکیه، عملیات را به تاخیر انداخت
نیروهای دموکراتیک سوریه حمله نظامی ترکیه به مناطق کردنشین را عامل “تاخیر یکماهه” عملیات علیه ابوبکر بغدادی عنوان میکنند. مارک اسپر، وزیر دفاع آمریکا این ادعا را رد کرده است. نیروهای دموکراتیک سوریه که تا پیش از خروج نظامیان آمریکا از شمال شرقی سوریه از پشتیبانی مستقیم ارتش برخوردار بودند در حالی از کشف محل اختفای رهبر داعش سخن میگویند که ارتش عراق هم ادعایی مشابه را مطرح کرده است.
یگانهای مدافع خلق هم اعلام کرد که ابوالحسن مهاجر، سخنگوی داعش در این عملیات کشته شده است. از سویی دیگر ارتش عراق اعلام کرده که اطلاعات مربوط به محل اختفای ابوبکر بغدادی را دستگاه امنیتی این کشور در اختیار آمریکا گذاشته است.
روسیه: از عملیات آمریکا بیخبر بودیم
وزارت دفاع روسیه در واکنش به قدردانی آقای ترامپ در همیاری با عملیات، هرگونه اطلاع از این موضوع را تکذیب کرد.
به گزارش رویترز به نقل از خبرگزاری رسمی دولت روسیه، سرلشکر ایگور کوناشنکوف گفت: “ما از هرگونه کمک ادعا شده درباره پرواز نیروی هوایی ارتش آمریکا در محدوده هوایی ادلب در این عملیات بیاطلاع هستیم.”
سخنگوی وزارت دفاع روسیه همچنین در “اعتبار” موفقیت این عملیات تردید کرده و گفت: “با افزایش شمار مشارکتکنندگان مستقیم و کشورهای که مدعی شرکت در این عملیات هستند و هر کدام جزئیاتی کاملا متناقض را عنوان میکنند، سوالهایی موجه پیش میآید و درباره اعتبار و بویژه موفقیت این عملیات تردیدهایی مطرح میشود.”
سرلشکر ایگور کوناشنکوف تاکید کرد: “هیچ حمله هوایی جنگندههای آمریکایی یا به اصلاح ائتلاف بینالمللی روز شنبه یا روزهای اخیر در ادلب ثبت نشده است.” برخلاف روسیه، ترکیه به قدردانی رئیس جمهوری آمریکا واکنشی مثبت نشان داد.
رجب طیب اردوغان در توئیتی نوشت: “کشتن سرحلقه داعش نقطه عطفی در نبرد مشترک ما علیه تروریسم است. ترکیه مانند گذشته به پشتیبانیاش در تلاش علیه تروریسم ادامه میدهد.”
همچنین فخرالدین التون، مشاور ارشد رئیس جمهوری ترکیه گفت: “ترکیه افتخار میکند که به آمریکا، متحد ما در ناتو کمک کرد یک تروریست بدنام به دست عدالت سپرده شود.” او افزود ترکیه به “همکاری تنگاتنگ خود با آمریکا و دیگران برای مبارزه با تروریسم در همه ابعاد ادامه میدهد.”
در ایران، علی ربیعی، سخنگوی دولت در توئیتی نوشت: “همانطور که با مرگ بنلادن ریشه ترور نخشکید، مرگ بغدادی نیز پایان داعشیسم نخواهد بود.” محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات هم با بازنشر توئیت آقای ترامپ نوشت: “چیز مهمی نیست! صرفا مخلوق خود را کشتهاید.”
بریتانیا و فرانسه؛ نخستین واکنشها از اروپا
نخستوزیر بریتانیا مرگ ابوبکر بغدادی را “لحظهای مهم” نامید و یادآور شد که مبازره با داعش “هنوز به پایان نرسیده”. بوریس جانسون در توییتی نوشت که بریتانیا به همکاری با شرکای بینالمللیاش برای پایان دادن به “فعالیتهای وحشیانه” داعش ادامه میدهد.
امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه مرگ بغدادی را “ضربهای سخت” به داعش نامید و آن صرفا “یک مرحله” در نبرد با این گروه دانست. آقای مکرون شکست این سازمان تروریستی را “اولویت خاورمیانه” عنوان کرد. فلورانس پارلی وزیر دفاع فرانسه هم موفقیت این عملیات را به آمریکا تبریک گفت اما در توییتر هشدار داد که این به معنی پایان داعش نیست. او هم مثل نخست وزیر بریتانیا به ادامه مبارزه با گروه “دولت اسلامی” اشاره کرد. همزمان وزارت کشور فرانسه خواستار افزایش هوشیاری در پی کشته شدن بغدادی شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در بازدید از یک پایگاه هوایی به سخنرانی دونالد ترامپ واکنش نشان داد و از بین رفتن رهبر داعش را “نقطه عطفی مهم” نامید.
ابوبکر بغدادی چگونه ردگیری شد؟ جانشین او کیست؟
پیش از آنکه دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا، خبر قتل ابوبکر بغدادی رهبر داعش را تایید و جزئیات عملیات این قتل را برای خبرنگاران بیان کند، دستگاه اطلاعاتی عراق و شبه نظامیان کرد سوریه در ردگیری و یافتن نهانگاه ابوبکر بغدادی برای خود سهم اصلی قائل شده بودند.
رسانههای عراقی از منابعی در دستگاه اطلاعاتی کشورشان نقل کردند که از طریق رانندهای که ابوبکر بغدادی و خانوادهاش را به نهانگاه برده و همچنین با دستگیری دو عراقی مرتبط با وی، به محل دقیق اختفای او پی بردهاند و این اطلاعات را در اختیار امریکاییها گذاشته اند.
همزمان، مظلوم عبدی فرمانده شبه نظامیان کرد سوریه توییت کرد که به دام افتادن ابوبکر بغدادی نتیجه پنج ماه همکاری نیروهای او با آمریکا بوده است. بلافاصله پس از آنکه دونالد ترامپ در کاخ سفید جزئیات قتل رهبر داعش را شرح داد، ریدور خلیل سخنگوی نیروهای کرد سوریه در جمع خبرنگاران علاوه بر تکرار حرفهای فرماندهاش مظلوم عبدی، گفت نه تنها محل دقیق نهانگاه رهبر داعش را همرزمان او به امریکا اطلاع دادهاند، بلکه این نیروها از یک ماه پیش از این نهانگاه خبر داشتهاند ولی عملیات نظامی ترکیه در شمال شرقی سوریه، به دام انداختن ابوبکر بغدادی و قتل او را به تاخیر انداخت.
دونالد ترامپ گرچه هم از کمک عراق هم از کمک کردها در عملیات قتل ابوبکر بغدادی سپاسگزاری کرد اما هیچ توضیحی درباره نقش این دو در این عملیات نداد. سپاسگزاری او تا با توضیحات و جزئیات بیشتری همراه نباشد را نمیتوان تأیید بر نقشی دانست که دستگاه اطلاعاتی عراق و نیروهای کرد برای خود قائلند.
اما آنچه در اظهارات سخنگوی شبه نظامیان کرد سوری جلب نظر میکند، تاکید بر حضور ابوبکر بغدادی در منطقهای است که ترکیه در آن نفوذ مستقیم نظامی دارد و این اتهام که ترکیه رهبر داعش و پیروانش را در سرزمینهای زیر کنترلش در خاک سوریه پناه داده است.
ابوبکر بغدادی در روستای بریشا کشته شد که با مرز ترکیه فاصله زیادی ندارد. این بخش از خاک سوریه در کنترل شورشیان مسلح سوری است که از پشتیبانی ترکیه برخوردارند و ارتش ترکیه در این منطقه پست دیدبانی دارد. داعش در این سرزمین هیچگاه حضور نداشته و ابوبکر بغدادی برای رسیدن به آن بایستی راهی دراز را از دل نیروهای دشمن یا رقیب پیموده باشد.
با کشته شدن ابوبکر بغدادی، آنچه از “دولت اسلامی” او مانده، هسته هایی پراکنده است که در گوشهای پناه گرفتهاند و همچنین هزاران زندانی در دست شبه نظامیان کرد سوریه. این زندانیان، نیروی قابل توجه و جنگ دیده هستند و در صورت رهایی و سازماندهی و ارتباط با همرزمان پیشین، میتوانند خطرآفرین باشند.
عملیات نظامی اخیر ترکیه علیه شبه نظامیان کرد سوریه، سبب نگرانی درباره سرنوشت این زندانیان شد و شبه نظامیان کرد هم بارها هشدار دادند که حمله ترکیه میتواند به رهایی و تجدید سازمان آنان بینجامد. این هشدار به تهدید هم تعبیر شد.
ابوبکر بغدادی دو ماه و نیم پیش از مرگش، جانشینی برای خود معرفی کرد: محمد سعید مولا معروف به عبدالله قرهداش. گویا در زمانی که ابوبکر بغدادی در زندان ارتش امریکا در اردوگاه بوکا در جنوب عراق (نزدیک بندر ام قصر در کرانه خلیج فارس) به سر می برد، همبند او بود. در این اردوگاه، شورشیان مسلحی را نگهداری میکردند که در درگیری با نیروهای امریکایی به اسارت درمیآمدند. هشت سال پیش که آمریکا نیروهایش را از عراق خارج کرد، این اردوگاه به دولت عراق تحویل و بعد منحل شد و بسیاری از زندانیانش آزاد شدند.
عبدالله قرهداش با نام جنگی ابوعمر ترکمانی اهل شهر ترکمان نشین تلعفر در شمال عراق است. با اینکه بیشتر باشندگان این شهر شیعه هستند، او سنی است و پیش از آنکه به مبارزه مسلحانه علیه امریکا درعراق بپیوندد، در موصل طلبه علوم دینی بوده است. منابعی در دستگاه اطلاعاتی عراق او را فردی بسیار خشن و تندرو وصف کردهاند. اما وجود جانشینی برای ابوبکر بغدادی لزوما به معنای جان گرفتن دوباره داعش نیست.
اسامه بن لادن رهبر القاعده نیز پیش از مرگ جانشینی به نام ایمن ظواهری داشت اما پس از کشته شدن او، نه نشانی از از او دیده شد نه فعالیتی. آنچه از القاعده باقی ماند، گروههایی پراکنده است در کشورهایی از افغانستان گرفته تا یمن و سوریه و لیبی که مشخص نیست پیوند سازمانی با یکدیگر داشته باشند و تنها چیزی که آنها را به هم ربط میدهد، پیشینه فرماندهشان در وابستگی به شبکه القاعده است.
بخ گزارش بی بی سی، اعلام مرگ ابوبکر بغدادی، رهبر داعش واکنشهای بسیاری را برانگیخته است. دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا امروز (یکشنبه ۲۷ اکتبر) خبر حمله نیروهای ویژه آمریکا به محل اختفای ابوبکر بغدادی و مرگ او را اعلام کرد. آقای ترامپ تاکید کرد که این عملیات از دو هفته پیش شروع شد اما به دلیل “تغییر محل اختفا” رهبر داعش طول کشید. رئیس جمهور آمریکا، از روسیه، ترکیه، عراق، سوریه و کُردها سپاسگزاری کرد و یادآور شد آنها از پرواز هلیکوپترهای آمریکایی بر فراز سوریه با خبر بودند.
پس از این سخنرانی، رهبران نیروهای دموکراتیک سوریه در یک نشست خبری گفتند محل اختفای رهبر داعش را نیروهای امنیتی این گروه شناسایی کرده بودند. رهبران این گروه میگویند در زمان عملیات در نزدیکی یک پایگاه نظامی ترکیه در روستای باریشا در استان ادلب حضور داشتهاند. آنها تاکید کردند که به مبارزه علیه “هستههای خفته” داعش ادامه خواهند داد.
کردها: حمله ترکیه، عملیات را به تاخیر انداخت
نیروهای دموکراتیک سوریه حمله نظامی ترکیه به مناطق کردنشین را عامل “تاخیر یکماهه” عملیات علیه ابوبکر بغدادی عنوان میکنند. مارک اسپر، وزیر دفاع آمریکا این ادعا را رد کرده است. نیروهای دموکراتیک سوریه که تا پیش از خروج نظامیان آمریکا از شمال شرقی سوریه از پشتیبانی مستقیم ارتش برخوردار بودند در حالی از کشف محل اختفای رهبر داعش سخن میگویند که ارتش عراق هم ادعایی مشابه را مطرح کرده است.
یگانهای مدافع خلق هم اعلام کرد که ابوالحسن مهاجر، سخنگوی داعش در این عملیات کشته شده است. از سویی دیگر ارتش عراق اعلام کرده که اطلاعات مربوط به محل اختفای ابوبکر بغدادی را دستگاه امنیتی این کشور در اختیار آمریکا گذاشته است.
روسیه: از عملیات آمریکا بیخبر بودیم
وزارت دفاع روسیه در واکنش به قدردانی آقای ترامپ در همیاری با عملیات، هرگونه اطلاع از این موضوع را تکذیب کرد.
به گزارش رویترز به نقل از خبرگزاری رسمی دولت روسیه، سرلشکر ایگور کوناشنکوف گفت: “ما از هرگونه کمک ادعا شده درباره پرواز نیروی هوایی ارتش آمریکا در محدوده هوایی ادلب در این عملیات بیاطلاع هستیم.”
سخنگوی وزارت دفاع روسیه همچنین در “اعتبار” موفقیت این عملیات تردید کرده و گفت: “با افزایش شمار مشارکتکنندگان مستقیم و کشورهای که مدعی شرکت در این عملیات هستند و هر کدام جزئیاتی کاملا متناقض را عنوان میکنند، سوالهایی موجه پیش میآید و درباره اعتبار و بویژه موفقیت این عملیات تردیدهایی مطرح میشود.”
سرلشکر ایگور کوناشنکوف تاکید کرد: “هیچ حمله هوایی جنگندههای آمریکایی یا به اصلاح ائتلاف بینالمللی روز شنبه یا روزهای اخیر در ادلب ثبت نشده است.” برخلاف روسیه، ترکیه به قدردانی رئیس جمهوری آمریکا واکنشی مثبت نشان داد.
رجب طیب اردوغان در توئیتی نوشت: “کشتن سرحلقه داعش نقطه عطفی در نبرد مشترک ما علیه تروریسم است. ترکیه مانند گذشته به پشتیبانیاش در تلاش علیه تروریسم ادامه میدهد.”
همچنین فخرالدین التون، مشاور ارشد رئیس جمهوری ترکیه گفت: “ترکیه افتخار میکند که به آمریکا، متحد ما در ناتو کمک کرد یک تروریست بدنام به دست عدالت سپرده شود.” او افزود ترکیه به “همکاری تنگاتنگ خود با آمریکا و دیگران برای مبارزه با تروریسم در همه ابعاد ادامه میدهد.”
در ایران، علی ربیعی، سخنگوی دولت در توئیتی نوشت: “همانطور که با مرگ بنلادن ریشه ترور نخشکید، مرگ بغدادی نیز پایان داعشیسم نخواهد بود.” محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات هم با بازنشر توئیت آقای ترامپ نوشت: “چیز مهمی نیست! صرفا مخلوق خود را کشتهاید.”
بریتانیا و فرانسه؛ نخستین واکنشها از اروپا
نخستوزیر بریتانیا مرگ ابوبکر بغدادی را “لحظهای مهم” نامید و یادآور شد که مبازره با داعش “هنوز به پایان نرسیده”. بوریس جانسون در توییتی نوشت که بریتانیا به همکاری با شرکای بینالمللیاش برای پایان دادن به “فعالیتهای وحشیانه” داعش ادامه میدهد.
امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه مرگ بغدادی را “ضربهای سخت” به داعش نامید و آن صرفا “یک مرحله” در نبرد با این گروه دانست. آقای مکرون شکست این سازمان تروریستی را “اولویت خاورمیانه” عنوان کرد. فلورانس پارلی وزیر دفاع فرانسه هم موفقیت این عملیات را به آمریکا تبریک گفت اما در توییتر هشدار داد که این به معنی پایان داعش نیست. او هم مثل نخست وزیر بریتانیا به ادامه مبارزه با گروه “دولت اسلامی” اشاره کرد. همزمان وزارت کشور فرانسه خواستار افزایش هوشیاری در پی کشته شدن بغدادی شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در بازدید از یک پایگاه هوایی به سخنرانی دونالد ترامپ واکنش نشان داد و از بین رفتن رهبر داعش را “نقطه عطفی مهم” نامید.
ابوبکر بغدادی چگونه ردگیری شد؟ جانشین او کیست؟
پیش از آنکه دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا، خبر قتل ابوبکر بغدادی رهبر داعش را تایید و جزئیات عملیات این قتل را برای خبرنگاران بیان کند، دستگاه اطلاعاتی عراق و شبه نظامیان کرد سوریه در ردگیری و یافتن نهانگاه ابوبکر بغدادی برای خود سهم اصلی قائل شده بودند.
رسانههای عراقی از منابعی در دستگاه اطلاعاتی کشورشان نقل کردند که از طریق رانندهای که ابوبکر بغدادی و خانوادهاش را به نهانگاه برده و همچنین با دستگیری دو عراقی مرتبط با وی، به محل دقیق اختفای او پی بردهاند و این اطلاعات را در اختیار امریکاییها گذاشته اند.
همزمان، مظلوم عبدی فرمانده شبه نظامیان کرد سوریه توییت کرد که به دام افتادن ابوبکر بغدادی نتیجه پنج ماه همکاری نیروهای او با آمریکا بوده است. بلافاصله پس از آنکه دونالد ترامپ در کاخ سفید جزئیات قتل رهبر داعش را شرح داد، ریدور خلیل سخنگوی نیروهای کرد سوریه در جمع خبرنگاران علاوه بر تکرار حرفهای فرماندهاش مظلوم عبدی، گفت نه تنها محل دقیق نهانگاه رهبر داعش را همرزمان او به امریکا اطلاع دادهاند، بلکه این نیروها از یک ماه پیش از این نهانگاه خبر داشتهاند ولی عملیات نظامی ترکیه در شمال شرقی سوریه، به دام انداختن ابوبکر بغدادی و قتل او را به تاخیر انداخت.
دونالد ترامپ گرچه هم از کمک عراق هم از کمک کردها در عملیات قتل ابوبکر بغدادی سپاسگزاری کرد اما هیچ توضیحی درباره نقش این دو در این عملیات نداد. سپاسگزاری او تا با توضیحات و جزئیات بیشتری همراه نباشد را نمیتوان تأیید بر نقشی دانست که دستگاه اطلاعاتی عراق و نیروهای کرد برای خود قائلند.
اما آنچه در اظهارات سخنگوی شبه نظامیان کرد سوری جلب نظر میکند، تاکید بر حضور ابوبکر بغدادی در منطقهای است که ترکیه در آن نفوذ مستقیم نظامی دارد و این اتهام که ترکیه رهبر داعش و پیروانش را در سرزمینهای زیر کنترلش در خاک سوریه پناه داده است.
ابوبکر بغدادی در روستای بریشا کشته شد که با مرز ترکیه فاصله زیادی ندارد. این بخش از خاک سوریه در کنترل شورشیان مسلح سوری است که از پشتیبانی ترکیه برخوردارند و ارتش ترکیه در این منطقه پست دیدبانی دارد. داعش در این سرزمین هیچگاه حضور نداشته و ابوبکر بغدادی برای رسیدن به آن بایستی راهی دراز را از دل نیروهای دشمن یا رقیب پیموده باشد.
با کشته شدن ابوبکر بغدادی، آنچه از “دولت اسلامی” او مانده، هسته هایی پراکنده است که در گوشهای پناه گرفتهاند و همچنین هزاران زندانی در دست شبه نظامیان کرد سوریه. این زندانیان، نیروی قابل توجه و جنگ دیده هستند و در صورت رهایی و سازماندهی و ارتباط با همرزمان پیشین، میتوانند خطرآفرین باشند.
عملیات نظامی اخیر ترکیه علیه شبه نظامیان کرد سوریه، سبب نگرانی درباره سرنوشت این زندانیان شد و شبه نظامیان کرد هم بارها هشدار دادند که حمله ترکیه میتواند به رهایی و تجدید سازمان آنان بینجامد. این هشدار به تهدید هم تعبیر شد.
ابوبکر بغدادی دو ماه و نیم پیش از مرگش، جانشینی برای خود معرفی کرد: محمد سعید مولا معروف به عبدالله قرهداش. گویا در زمانی که ابوبکر بغدادی در زندان ارتش امریکا در اردوگاه بوکا در جنوب عراق (نزدیک بندر ام قصر در کرانه خلیج فارس) به سر می برد، همبند او بود. در این اردوگاه، شورشیان مسلحی را نگهداری میکردند که در درگیری با نیروهای امریکایی به اسارت درمیآمدند. هشت سال پیش که آمریکا نیروهایش را از عراق خارج کرد، این اردوگاه به دولت عراق تحویل و بعد منحل شد و بسیاری از زندانیانش آزاد شدند.
عبدالله قرهداش با نام جنگی ابوعمر ترکمانی اهل شهر ترکمان نشین تلعفر در شمال عراق است. با اینکه بیشتر باشندگان این شهر شیعه هستند، او سنی است و پیش از آنکه به مبارزه مسلحانه علیه امریکا درعراق بپیوندد، در موصل طلبه علوم دینی بوده است. منابعی در دستگاه اطلاعاتی عراق او را فردی بسیار خشن و تندرو وصف کردهاند. اما وجود جانشینی برای ابوبکر بغدادی لزوما به معنای جان گرفتن دوباره داعش نیست.
اسامه بن لادن رهبر القاعده نیز پیش از مرگ جانشینی به نام ایمن ظواهری داشت اما پس از کشته شدن او، نه نشانی از از او دیده شد نه فعالیتی. آنچه از القاعده باقی ماند، گروههایی پراکنده است در کشورهایی از افغانستان گرفته تا یمن و سوریه و لیبی که مشخص نیست پیوند سازمانی با یکدیگر داشته باشند و تنها چیزی که آنها را به هم ربط میدهد، پیشینه فرماندهشان در وابستگی به شبکه القاعده است.
