توریست مالزی
۲۶ شهریور ۱۳۹۴
شاید مالزی در قیاس با دیگر کشورهای جهان، قدمت تاریخی چشمگیری نداشته باشد و آنچه در موزه های خود برای نمایش گذاشته، در مقایسه با موزه های مشهور جهان، گنجینه ی کوچکی قلمداد شود، اما تعداد دیدارکنندگان از موزه های مالزی نشان می دهد که مدیریت این موزه ها در جذب مخاطبان خود از بسیاری کشورها موفق تر بوده است. موزه های مالزی نه تنها برای گردشگران خارجی بلکه برای مردم مالزی نیز هنوز جذاب است و دلیل این جذابیت نیز، برگزاری برنامه های جانبی در موزه ها و ارائه ی اطلاعات روزآمد و جدید درباره ی تاریخ و فرهنگ مالزی است.
داتو ابراهیم بن اسماعیل، مدیرکل دپارتمان موزه های مالزی است که زیرمجموعه ی وزارت اطلاعات، ارتباطات و فرهنگ محسوب می شود و ۲۱ موزه بزرگ این کشور زیر نظر ایشان اداره می شود. او از سال ۱۹۷۳ در سن ۱۸ سالگی به استخدام دولت درآمده و به تدریج سلسله مراتب اداری خود را به موازات تحصیلاتی که همگی نیمه وقت بوده اند را طی کرده است. وی اشتغال در ادارات گوناگون دولتی را در کارنامه ی خود دارد و به عنوان نماینده ی مالزی در ” آسه آن” در کنفرانس مدیریت جنگل ها شرکت داشته است. تحصیلات دانشگاهی او ابتدا در رشته ی علوم انسانی و سپس در مقطع کارشناسی ارشد، رشته ی مدیریت منابع انسانی بوده است. آنچه در پی می آید گفت و گوی مجله توریست است با مدیرکل دپارتمان موزه های مالزی.
موزه ها بر پایه ی تاریخ بنا شده اند و از همین رو، نخستین پرسش هر دیدارکننده ای درباره تاریخ کشوری خواهد بود که گنجینه های تاریخی آن در موزه نگهداری شده اند. شما چه پاسخی برای این پرسش دارید و تاریخ کشورتان را چگونه توصیف می کنید؟
طبقه بندی چیدمان موزه ی ما، نشانگر چگونگی شکل گیری تاریخ مالزی است. در گالری اول، شما یافته های تاریخی مربوط به دوران ماقبل تاریخ مالزی را مشاهده می کنید. در این بخش، گنجینه های ارزشمندی به نمایش گذاشته شده که قدمت برخی از آنها چند هزار سال است. در گالری دوم، یافته های مربوط به دوران پادشاهی “ملاکا” دیده می شود. این دوره از اواخر قرن چهاردهم تا اوایل قرن شانزدهم ادامه دارد و بخش مهمی از تاریخ مالزی را تشکیل می دهد. در همین دوران است که بازرگانان متعددی از کشورهای چین، هند و … به مالزی می آیند و در اینجا به کسب و کار می پردازند.
در گالری سوم، شما می توانید تاریخ استعمار مالزی را بررسی کنید. پرتغالی ها در قرن شانزدهم، هلندی ها در قرن هفدهم و انگلیسی ها در قرن نوزدهم از استعمارگرانی بودند که حاکمیت مالزی را در اختیار داشتند. ژاپنی ها نیز در جنگ جهانی دوم، مالزی را اشغال کردند. البته ما نقاط منفی این دوران را خیلی برجسته نکرده ایم و بیشتر به توصیف تاریخی و نمایش یافته های تاریخی پرداخته ایم. در واقع، تصرف کشور ما توسط این کشورها، درس هایی برای هر دو طرف داشته است. ما باید در جهت روشنگری گام برداریم و از گسترش دامنه ی سوءتفاهم ها جلوگیری کنیم.
در گالری چهارم، تاریخ مبارزات مردم مالزی برای کسب استقلال به نمایش گذاشته شده است. این بخش، بیشتر به سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۵۷ و اسناد تاریخی آن دوران می پردازد. در همین گالری، بخشی نیز به تاریخ مالزی پس از استقلال اختصاص دارد که مسیر پیموده شده تا مالزی امروز را برای دیدارکنندگان تشریح می کند.
مهمترین نقطه ی تاریخ مالزی کجاست؟ آغاز دوره ی پادشاهی ملاکا یا مبارزات ضد استعماری؟
تاریخ ما فراز و نشیب هایی داشته که همگی دارای اهمیت هستند و مطالعه ی آنها به ما می آموزد که باید چه کار کنیم و از چه کاری پرهیز کنیم. اما در این میان، مسلما مبارزات ضداستعماری و کسب استقلال یکی از فرازهای مهم تاریخی مالزی بوده است.
فکر می کنید این موزه تا چه حدی در معرفی تاریخ و فرهنگ مالزی به ویژه برای دیدارکنندگان خارجی موفق باشد؟
اغلب مردمی که به موزه می آیند، از تاریخ مالزی اطلاع دارند. در واقع، اطلاعات عرضه شده در موزه، اطلاعات آنها را کامل تر و در برخی موارد اصلاح می کند. البته شکل دهی و تدوین اطلاعات در موزه به گونه ای است که درک بهتری از تاریخ و فرهنگ مالزی را به دیدارکنندگان ارایه می کند.
توریست : از برنامه های ارایه شده در موزه، چنین برمی آید که موزه ی شما از شکل سنتی موزه که مجموعه ای از اشیای باستانی را نمایش دهد، فاصله گرفته و به مدل تعریف شده در یونسکو نزدیک شده است. تاثیر این دگرگونی را چگونه ارزیابی می کنید؟
حق با شماست. در این موزه، برنامه های متنوعی عرضه می شود که فقط بخشی از آن به نمایش گذاشتن اشیای باستانی است. نمایشگاه های مختلف در حوزه های اقتصاد، مسایل اجتماعی، ورزش و فرهنگ و هنر که در موزه برپا می شود، نشانگر این است که موزه، نهادی چند منظوره برای آموزش، اطلاع رسانی و ارتقای فرهنگی است.
بدین ترتیب، دیدارکنندگان، موزه و موضوعات آن را تکراری و ثابت نمی بینند و آن را در برنامه ریزی خود می گنجانند. آیا آمار دیدارکنندگان نیز همین روند را تایید می کند؟
دقیقا. آمار رو به افزایش دیدارکنندگان به ویژه مردم بومی نشان می دهد که آنها موزه را به عنوان بخشی از برنامه ی فرهنگی زندگی خود پذیرفته اند. از ابتدای امسال تاکنون، بیش از ۶۰۰ هزار نفر از موزه ی ملی مالزی دیدار کرده اند که بیش از نیمی از آنها مردم مالزی بوده اند. در واقع، ما می کوشیم از طریق برنامه های فرهنگی سرگرم کننده، تماس مردم را با تاریخ و فرهنگشان حفظ کنیم و تعمیق بخشیم.
اختلاف چشمگیری میان علاقه اروپایی ها به دیدار از موزه ها در قیاس با دیگر ملت ها وجود دارد. علت این اختلاف را در چه می بینید؟
این اختلاف ریشه در فرهنگ دارد. در اروپا، حتی قبل از این که موزه ها باز شوند، عده ای پشت درها منتظر ایستاده اند. از این گذشته، موزه های اروپا فقط گنجینه های خود را به نمایش نمی گذارند. بسیاری از گنجینه های ارزشمند تاریخی دیگر کشورها در موزه های اروپا به نمایش گذاشته می شوند که مسلما اگر در هر موزه ای باشند، هنرمندان و باستان شناسان پرشماری به دیدار از آنها می روند. باید به این نکته نیز اشاره کنم که ما باید با برنامه ریزی به سمتی حرکت کنیم که دیدار از موزه ها را در فرهنگ مردم نهادینه کنیم. کار فرهنگی نیز نیاز به زمانی طولانی دارد تا به نتیجه برسد. در حال حاضر، این یک چالش پیش روی ماست و از همین روست که ما با تبلیغات و برگزاری پی در پی نمایشگاه ها می کوشیم در این چالش پیروز شویم. ما از شما نیز انتظار داریم که در این راه به ما کمک کنید. ما نمی توانیم به تنهایی به هدفمان برسیم و نیازمند رسانه ها و بنگاه های اطلاع رسانی هستیم.
آیا برای ایرانیان مالزی، به ویژه خوانندگان مجله ی توریست پیام خاصی دارید؟
من در اینجا به همه ی ایرانیان خوش آمد می گویم و دست همکاری به سوی سفارت و دولت ایران دراز می کنم. ما آمادگی هرگونه همکاری در زمینه ی تبادل اطلاعات و برگزاری نمایشگاه های متقابل را داریم. من هنوز به تهران سفر نکرده ام. امیدوارم به زودی از موزه های ایران و همچنین آثار باستانی کشور شما دیدار کنم.
بدیهی است که بخشی از موفقیت موزه ملی مالزی در جذب دیدارکنندگان پرشمارش به مدیریت ارتباطات مردمی موزه باز می گردد. خانم “ماهانی محمد” مدیر قسمت ارتباطات مردمی موزه مسئولیت سنگینی در انعکاس فعالیت های موزه و حفظ ارتباط با رسانه ها دارد. آنچه درپی می آید گفتگوی کوتاهی با ایشان است.
از صحبت های مدیرکل دپارتمان موزه های مالزی، چنین برمیآید که انعکاس فعالیت های گسترده ی موزه و اطلاع رسانی به دیدارکنندگان، مسئولیت سنگینی است که شما عهده دار آن شده اید. این مسئولیت را چگونه ارزیابی می کنید؟
موزه ملی مالزی، موزه های بسیاردیگری را درکوالالامپور و دیگر شهرها تحت پوشش دارد که از آن جمله می توان به موزه هنر، موزه تاریخ و موزه علوم اشاره کرد. متخصصین بسیاری در زمینه ی تاریخ، زمین شناسی، مردم شناسی، زیست شناسی، باستان شناسی و گرایش های دیگرعلوم با موزه همکاری دارند. تحقیق و کاوش در این زمینه ها و همچنین تجهیز و گسترش امکانات موزه ها از دیگر فعالیت های ماست. فرهنگ سازی در بازدید مردم از موزه خصوصا دانش آموزان که باید بدانند این سرزمین چه گذشته ای داشته و از کجا و چگونه به اینجا که هستیم رسیده است یکی از هدف های اساسی ماست.
چه برنامه هایی در زمینه جلب دیدارکنندگان داشته اید و این برنامه ها چقدر موفق بوده اند؟
در برنامه های موزه، برپایی نمایشگاه های مختلف کوتاه مدت در زمینه های مختلف مثل فرهنگ و هنر و حیات وحش قرار دارد. زمان برپایی و دیدار برای عموم را از طریق اینترنت، روزنامه ها، مجلات و تلویزیون به اطلاع عموم می رسانیم. طرحی هم به نام MVM که به مفهوم داوطلب موزه مالزی است. در این برنامه، افراد داوطلب حایزشرایط از ملیت های مختلف نظیر فرانسوی، آلمانی، ژاپنی و به تازگی ایرانی تحت آموزش راهنمای موزه قرار می گیرند. این برنامه در جذب هر چه بیشتر توریست و دیدارکننده غیرمالزیایی بسیار سودمند بوده است.
آیا گردشگران ایرانی نیز ازعلاقمندان به دیدار از موزه های مالزی بوده اند؟
خوشبختانه این روزها گردشگران ایرانی زیادی در میان دیدارکنندگان موزه دیده می شوند، ولی مجموعا مردم کشورهای درحال توسعه، کمتر مشتری موزه هستند. با وجود این امیدواریم درآینده نزدیک ایرانیان بیشتری را در موزه ببینیم خصوصا که در برنامه آموزش راهنمای موزه از راهنمای فارسی زبان نیز استفاده خواهیم کرد.
داتو ابراهیم بن اسماعیل، مدیرکل دپارتمان موزه های مالزی است که زیرمجموعه ی وزارت اطلاعات، ارتباطات و فرهنگ محسوب می شود و ۲۱ موزه بزرگ این کشور زیر نظر ایشان اداره می شود. او از سال ۱۹۷۳ در سن ۱۸ سالگی به استخدام دولت درآمده و به تدریج سلسله مراتب اداری خود را به موازات تحصیلاتی که همگی نیمه وقت بوده اند را طی کرده است. وی اشتغال در ادارات گوناگون دولتی را در کارنامه ی خود دارد و به عنوان نماینده ی مالزی در ” آسه آن” در کنفرانس مدیریت جنگل ها شرکت داشته است. تحصیلات دانشگاهی او ابتدا در رشته ی علوم انسانی و سپس در مقطع کارشناسی ارشد، رشته ی مدیریت منابع انسانی بوده است. آنچه در پی می آید گفت و گوی مجله توریست است با مدیرکل دپارتمان موزه های مالزی.
موزه ها بر پایه ی تاریخ بنا شده اند و از همین رو، نخستین پرسش هر دیدارکننده ای درباره تاریخ کشوری خواهد بود که گنجینه های تاریخی آن در موزه نگهداری شده اند. شما چه پاسخی برای این پرسش دارید و تاریخ کشورتان را چگونه توصیف می کنید؟
طبقه بندی چیدمان موزه ی ما، نشانگر چگونگی شکل گیری تاریخ مالزی است. در گالری اول، شما یافته های تاریخی مربوط به دوران ماقبل تاریخ مالزی را مشاهده می کنید. در این بخش، گنجینه های ارزشمندی به نمایش گذاشته شده که قدمت برخی از آنها چند هزار سال است. در گالری دوم، یافته های مربوط به دوران پادشاهی “ملاکا” دیده می شود. این دوره از اواخر قرن چهاردهم تا اوایل قرن شانزدهم ادامه دارد و بخش مهمی از تاریخ مالزی را تشکیل می دهد. در همین دوران است که بازرگانان متعددی از کشورهای چین، هند و … به مالزی می آیند و در اینجا به کسب و کار می پردازند.
در گالری سوم، شما می توانید تاریخ استعمار مالزی را بررسی کنید. پرتغالی ها در قرن شانزدهم، هلندی ها در قرن هفدهم و انگلیسی ها در قرن نوزدهم از استعمارگرانی بودند که حاکمیت مالزی را در اختیار داشتند. ژاپنی ها نیز در جنگ جهانی دوم، مالزی را اشغال کردند. البته ما نقاط منفی این دوران را خیلی برجسته نکرده ایم و بیشتر به توصیف تاریخی و نمایش یافته های تاریخی پرداخته ایم. در واقع، تصرف کشور ما توسط این کشورها، درس هایی برای هر دو طرف داشته است. ما باید در جهت روشنگری گام برداریم و از گسترش دامنه ی سوءتفاهم ها جلوگیری کنیم.
در گالری چهارم، تاریخ مبارزات مردم مالزی برای کسب استقلال به نمایش گذاشته شده است. این بخش، بیشتر به سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۵۷ و اسناد تاریخی آن دوران می پردازد. در همین گالری، بخشی نیز به تاریخ مالزی پس از استقلال اختصاص دارد که مسیر پیموده شده تا مالزی امروز را برای دیدارکنندگان تشریح می کند.
مهمترین نقطه ی تاریخ مالزی کجاست؟ آغاز دوره ی پادشاهی ملاکا یا مبارزات ضد استعماری؟
تاریخ ما فراز و نشیب هایی داشته که همگی دارای اهمیت هستند و مطالعه ی آنها به ما می آموزد که باید چه کار کنیم و از چه کاری پرهیز کنیم. اما در این میان، مسلما مبارزات ضداستعماری و کسب استقلال یکی از فرازهای مهم تاریخی مالزی بوده است.
فکر می کنید این موزه تا چه حدی در معرفی تاریخ و فرهنگ مالزی به ویژه برای دیدارکنندگان خارجی موفق باشد؟
اغلب مردمی که به موزه می آیند، از تاریخ مالزی اطلاع دارند. در واقع، اطلاعات عرضه شده در موزه، اطلاعات آنها را کامل تر و در برخی موارد اصلاح می کند. البته شکل دهی و تدوین اطلاعات در موزه به گونه ای است که درک بهتری از تاریخ و فرهنگ مالزی را به دیدارکنندگان ارایه می کند.
توریست : از برنامه های ارایه شده در موزه، چنین برمی آید که موزه ی شما از شکل سنتی موزه که مجموعه ای از اشیای باستانی را نمایش دهد، فاصله گرفته و به مدل تعریف شده در یونسکو نزدیک شده است. تاثیر این دگرگونی را چگونه ارزیابی می کنید؟
حق با شماست. در این موزه، برنامه های متنوعی عرضه می شود که فقط بخشی از آن به نمایش گذاشتن اشیای باستانی است. نمایشگاه های مختلف در حوزه های اقتصاد، مسایل اجتماعی، ورزش و فرهنگ و هنر که در موزه برپا می شود، نشانگر این است که موزه، نهادی چند منظوره برای آموزش، اطلاع رسانی و ارتقای فرهنگی است.
بدین ترتیب، دیدارکنندگان، موزه و موضوعات آن را تکراری و ثابت نمی بینند و آن را در برنامه ریزی خود می گنجانند. آیا آمار دیدارکنندگان نیز همین روند را تایید می کند؟
دقیقا. آمار رو به افزایش دیدارکنندگان به ویژه مردم بومی نشان می دهد که آنها موزه را به عنوان بخشی از برنامه ی فرهنگی زندگی خود پذیرفته اند. از ابتدای امسال تاکنون، بیش از ۶۰۰ هزار نفر از موزه ی ملی مالزی دیدار کرده اند که بیش از نیمی از آنها مردم مالزی بوده اند. در واقع، ما می کوشیم از طریق برنامه های فرهنگی سرگرم کننده، تماس مردم را با تاریخ و فرهنگشان حفظ کنیم و تعمیق بخشیم.
اختلاف چشمگیری میان علاقه اروپایی ها به دیدار از موزه ها در قیاس با دیگر ملت ها وجود دارد. علت این اختلاف را در چه می بینید؟
این اختلاف ریشه در فرهنگ دارد. در اروپا، حتی قبل از این که موزه ها باز شوند، عده ای پشت درها منتظر ایستاده اند. از این گذشته، موزه های اروپا فقط گنجینه های خود را به نمایش نمی گذارند. بسیاری از گنجینه های ارزشمند تاریخی دیگر کشورها در موزه های اروپا به نمایش گذاشته می شوند که مسلما اگر در هر موزه ای باشند، هنرمندان و باستان شناسان پرشماری به دیدار از آنها می روند. باید به این نکته نیز اشاره کنم که ما باید با برنامه ریزی به سمتی حرکت کنیم که دیدار از موزه ها را در فرهنگ مردم نهادینه کنیم. کار فرهنگی نیز نیاز به زمانی طولانی دارد تا به نتیجه برسد. در حال حاضر، این یک چالش پیش روی ماست و از همین روست که ما با تبلیغات و برگزاری پی در پی نمایشگاه ها می کوشیم در این چالش پیروز شویم. ما از شما نیز انتظار داریم که در این راه به ما کمک کنید. ما نمی توانیم به تنهایی به هدفمان برسیم و نیازمند رسانه ها و بنگاه های اطلاع رسانی هستیم.
آیا برای ایرانیان مالزی، به ویژه خوانندگان مجله ی توریست پیام خاصی دارید؟
من در اینجا به همه ی ایرانیان خوش آمد می گویم و دست همکاری به سوی سفارت و دولت ایران دراز می کنم. ما آمادگی هرگونه همکاری در زمینه ی تبادل اطلاعات و برگزاری نمایشگاه های متقابل را داریم. من هنوز به تهران سفر نکرده ام. امیدوارم به زودی از موزه های ایران و همچنین آثار باستانی کشور شما دیدار کنم.
بدیهی است که بخشی از موفقیت موزه ملی مالزی در جذب دیدارکنندگان پرشمارش به مدیریت ارتباطات مردمی موزه باز می گردد. خانم “ماهانی محمد” مدیر قسمت ارتباطات مردمی موزه مسئولیت سنگینی در انعکاس فعالیت های موزه و حفظ ارتباط با رسانه ها دارد. آنچه درپی می آید گفتگوی کوتاهی با ایشان است.
از صحبت های مدیرکل دپارتمان موزه های مالزی، چنین برمیآید که انعکاس فعالیت های گسترده ی موزه و اطلاع رسانی به دیدارکنندگان، مسئولیت سنگینی است که شما عهده دار آن شده اید. این مسئولیت را چگونه ارزیابی می کنید؟
موزه ملی مالزی، موزه های بسیاردیگری را درکوالالامپور و دیگر شهرها تحت پوشش دارد که از آن جمله می توان به موزه هنر، موزه تاریخ و موزه علوم اشاره کرد. متخصصین بسیاری در زمینه ی تاریخ، زمین شناسی، مردم شناسی، زیست شناسی، باستان شناسی و گرایش های دیگرعلوم با موزه همکاری دارند. تحقیق و کاوش در این زمینه ها و همچنین تجهیز و گسترش امکانات موزه ها از دیگر فعالیت های ماست. فرهنگ سازی در بازدید مردم از موزه خصوصا دانش آموزان که باید بدانند این سرزمین چه گذشته ای داشته و از کجا و چگونه به اینجا که هستیم رسیده است یکی از هدف های اساسی ماست.
چه برنامه هایی در زمینه جلب دیدارکنندگان داشته اید و این برنامه ها چقدر موفق بوده اند؟
در برنامه های موزه، برپایی نمایشگاه های مختلف کوتاه مدت در زمینه های مختلف مثل فرهنگ و هنر و حیات وحش قرار دارد. زمان برپایی و دیدار برای عموم را از طریق اینترنت، روزنامه ها، مجلات و تلویزیون به اطلاع عموم می رسانیم. طرحی هم به نام MVM که به مفهوم داوطلب موزه مالزی است. در این برنامه، افراد داوطلب حایزشرایط از ملیت های مختلف نظیر فرانسوی، آلمانی، ژاپنی و به تازگی ایرانی تحت آموزش راهنمای موزه قرار می گیرند. این برنامه در جذب هر چه بیشتر توریست و دیدارکننده غیرمالزیایی بسیار سودمند بوده است.
آیا گردشگران ایرانی نیز ازعلاقمندان به دیدار از موزه های مالزی بوده اند؟
خوشبختانه این روزها گردشگران ایرانی زیادی در میان دیدارکنندگان موزه دیده می شوند، ولی مجموعا مردم کشورهای درحال توسعه، کمتر مشتری موزه هستند. با وجود این امیدواریم درآینده نزدیک ایرانیان بیشتری را در موزه ببینیم خصوصا که در برنامه آموزش راهنمای موزه از راهنمای فارسی زبان نیز استفاده خواهیم کرد.
