توریست مالزی
۹ مهر ۱۴۰۵
توریست مالزی – در مجمع‌الجزایر مالایی، روش‌های مختلفی برای تهیه سایور لوده (Sayur lodeh) وجود دارد. بر اساس یک روایت سنتی، زمانی که طاعون در شهر یوگیاکارتا در جزیره جاوه شیوع پیدا کرد، پادشاه از مردم خواست خوراک سایور لوده بپزند و به مدت ۴۹ روز در خانه‌های خود بمانند. طبق این روایت، بیماری از میان رفت و این رسم تا امروز ادامه پیدا کرده است.
به گزارش بی‌بی‌سی، سایور لوده نوعی خوراک ساده سبزیجات است که با هفت ماده اصلی، شیر نارگیل و ادویه تهیه می‌شود. کارشناسان تغذیه که این غذا را بررسی کرده‌اند، به خواص برخی از مواد تشکیل‌دهنده آن، از جمله گالانگال، نوعی زنجبیل معطر با خاصیت ضدالتهابی، اشاره کرده‌اند. به گفته آنان، ترکیب مواد اولیه در دسترس و روش ساده تهیه این غذا، آن را به غذایی مناسب برای دوران قرنطینه و پس از آن تبدیل می‌کند.
اما اهمیت فرمان پادشاه برای پخت سایور لوده تنها به خود غذا محدود نمی‌شد و نوعی دعوت به همبستگی اجتماعی بود. اینکه همه مردم شهر در یک زمان غذای مشابهی بپزند، می‌توانست احساس هماهنگی و همدلی میان آنها ایجاد کند.
سانتوسو، معمار، مدرس و پژوهشگر میراث فرهنگی جاوه، می‌گوید همانند بسیاری از باورهای مردم جاوه، هدف این کار نیز دوری از بداقبالی و جلوگیری از وقوع اتفاق‌های ناگوار بوده است. در این باورها، جلوگیری از اتفاق‌های بد و شوم بر دستاوردها و خواسته‌های فردی اولویت دارد و مردم جاوه معتقدند اگر مانعی در کار نباشد، هستی می‌تواند مسیر خود را حفظ کند.
غذاهای جاوه‌ای سرشار از نمادها و مفاهیم فرهنگی هستند. برای مثال، ناسی تومپینگ ترکیبی از گوشت و سبزیجات است که در کنار آن برجی مخروطی‌شکل از برنج زرد قرار می‌گیرد. نحوه چیدمان این غذا به گونه‌ای است که تصویری نمادین از جهان از دیدگاه خداوند را تداعی می‌کند.
ناسی کونینگ نیز غذایی تهیه‌شده با برنج معطر زردرنگ است که باور بر این است خوردن یا تهیه آن برای خانه‌ها و محل‌های کار جدید، برکت به همراه می‌آورد. جامو، نوشیدنی سنتی تهیه‌شده با زردچوبه، نیز نام خود را از واژه‌ای جاوه‌ای به معنای «دعا برای تندرستی» گرفته است و در فرهنگ محلی به‌عنوان نوشیدنی آرامش‌بخش شناخته می‌شود.
سایور لوده علاوه بر جنبه‌های فرهنگی، نمادهای زبانی و عددی نیز در خود دارد. هفت ماده اصلی که به شیر نارگیل افزوده می‌شوند، هر کدام معنایی نمادین دارند که به صدای هجاهای نام آنها در زبان جاوه‌ای مربوط می‌شود. این مواد شامل ملینجو، میوه‌ای شبیه زیتون؛ برگ ملینجو؛ چایوت، نوعی کدو؛ لوبیا سبز؛ بادمجان؛ جک‌فروت و تمپه، فرآورده‌ای تهیه‌شده از سویا هستند.
برای مثال، «وونگو» در واژه «ترونگ وونگو»، به معنای بادمجان، در زبان جاوه‌ای به رنگ ارغوانی اشاره دارد، اما مفاهیمی مانند بیداری و آگاهی نیز با آن مرتبط است. همچنین «لانیار» در نام جاوه‌ای لوبیا سبز، معنای «موهبت» دارد. به این ترتیب، ترکیب این هفت ماده غذایی در فرهنگ سنتی، معنایی فراتر از یک غذای ساده پیدا می‌کند.
آیین تهیه سایور لوده با سنت «سلامتان» نیز ارتباط دارد. سلامتان مراسمی جمعی و نوعی آیین دعا و جشن عمومی است که کلیفورد گیرتز، انسان‌شناس آمریکایی، آن را یکی از عناصر مهم فرهنگ مردم جاوه دانسته است. یکی از ویژگی‌های این مراسم، نوعی پذیرش سرنوشت است. سایور لوده نیز بدون انتظار برای شکل یا نتیجه‌ای خاص تهیه می‌شود و بیشتر بر انجام آیین و مشارکت جمعی تأکید دارد.
سانتوسو می‌گوید: «جالب است که آماده کردن سایور لوده کاری فردی و تنها نیست؛ بلکه نوعی واکنش به بلا و مصیبتی است که همه مردم را تحت تأثیر قرار داده است. این تلاشی برای تسکین و مرهم گذاشتن، تا حد امکان، بر چیزی است که شاید اجتناب‌ناپذیر باشد.»
برای کسی که از بیرون به این ماجرا نگاه می‌کند، یکی از جذاب‌ترین جنبه‌های داستان سایور لوده همین سادگی آن است. مواد مورد نیاز برای تهیه این غذا تقریباً همان موادی هستند که در بسیاری از روستاهای جاوه در دسترس مردم بوده‌اند. روش تهیه آن نیز ساده است؛ مواد را در یک قابلمه می‌ریزند و روی حرارت می‌پزند.
در گذشته، مراسم تهیه این غذا با نمایش دو نماد باستانی آغاز می‌شد. نیزه و پرچم مقدسی که طبق باور سنتی، مواد سازنده آنها از مقبره پیامبر اسلام گرفته شده بود، در خیابان‌ها و کوچه‌ها گردانده می‌شدند.
امروزه تهیه سایور لوده بیشتر شبیه پخت یک غذای معمولی است. با این حال، با توجه به مفاهیم زبانی و عددی نهفته در مواد اولیه، سادگی و روزمره بودن این غذا به سنت مربوط به آن جلوه‌ای متفاوت بخشیده است. هرچند تهیه سایور لوده آسان است، این خوراک ریشه‌هایی قدیمی و پیچیده در فرهنگ جاوه دارد.
درباره قدمت این غذا و سنت مرتبط با آن نیز دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. برخی پژوهشگران معتقدند این سنت به دوران اوج تمدن جاوه مرکزی در قرن دهم بازمی‌گردد؛ دوره‌ای که بنا بر برخی روایت‌ها، «لوده» در سال ۱۰۰۶ و در جریان فوران شدید آتشفشانی کوه مراپی به نجات مردم کمک کرد.
در مقابل، تاریخ‌نگاران حوزه غذا، از جمله فدلی رحمان، قدمت سایور لوده را حدود قرن شانزدهم می‌دانند؛ یعنی دوره‌ای پس از ورود لوبیا سبز به جاوه توسط اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها.
با این حال، برخی پژوهشگران همچنان آن را سنتی کهن می‌دانند که در قرن نوزدهم دوباره احیا شد. در آستانه قرن بیستم، بسیاری از روشنفکران یوگیاکارتا در جریان شکل‌گیری بیداری ملی اندونزی قرار داشتند؛ دوره‌ای که بسیاری از اسطوره‌ها و سنت‌های ملی دوباره مورد توجه قرار گرفتند و احیا شدند.
به این ترتیب، سایور لوده تنها یک خوراک سبزیجات با شیر نارگیل نیست؛ بلکه برای بسیاری از مردم جاوه، بخشی از مجموعه‌ای از باورها، آیین‌ها و نمادهای فرهنگی است که مفهوم همبستگی و مقابله جمعی با دشواری‌ها را نیز در خود جای داده است.
به گزارش بی‌بی‌سی، سایور لوده نوعی خوراک ساده سبزیجات است که با هفت ماده اصلی، شیر نارگیل و ادویه تهیه می‌شود. کارشناسان تغذیه که این غذا را بررسی کرده‌اند، به خواص برخی از مواد تشکیل‌دهنده آن، از جمله گالانگال، نوعی زنجبیل معطر با خاصیت ضدالتهابی، اشاره کرده‌اند. به گفته آنان، ترکیب مواد اولیه در دسترس و روش ساده تهیه این غذا، آن را به غذایی مناسب برای دوران قرنطینه و پس از آن تبدیل می‌کند.
اما اهمیت فرمان پادشاه برای پخت سایور لوده تنها به خود غذا محدود نمی‌شد و نوعی دعوت به همبستگی اجتماعی بود. اینکه همه مردم شهر در یک زمان غذای مشابهی بپزند، می‌توانست احساس هماهنگی و همدلی میان آنها ایجاد کند.
سانتوسو، معمار، مدرس و پژوهشگر میراث فرهنگی جاوه، می‌گوید همانند بسیاری از باورهای مردم جاوه، هدف این کار نیز دوری از بداقبالی و جلوگیری از وقوع اتفاق‌های ناگوار بوده است. در این باورها، جلوگیری از اتفاق‌های بد و شوم بر دستاوردها و خواسته‌های فردی اولویت دارد و مردم جاوه معتقدند اگر مانعی در کار نباشد، هستی می‌تواند مسیر خود را حفظ کند.
غذاهای جاوه‌ای سرشار از نمادها و مفاهیم فرهنگی هستند. برای مثال، ناسی تومپینگ ترکیبی از گوشت و سبزیجات است که در کنار آن برجی مخروطی‌شکل از برنج زرد قرار می‌گیرد. نحوه چیدمان این غذا به گونه‌ای است که تصویری نمادین از جهان از دیدگاه خداوند را تداعی می‌کند.
ناسی کونینگ نیز غذایی تهیه‌شده با برنج معطر زردرنگ است که باور بر این است خوردن یا تهیه آن برای خانه‌ها و محل‌های کار جدید، برکت به همراه می‌آورد. جامو، نوشیدنی سنتی تهیه‌شده با زردچوبه، نیز نام خود را از واژه‌ای جاوه‌ای به معنای «دعا برای تندرستی» گرفته است و در فرهنگ محلی به‌عنوان نوشیدنی آرامش‌بخش شناخته می‌شود.
سایور لوده علاوه بر جنبه‌های فرهنگی، نمادهای زبانی و عددی نیز در خود دارد. هفت ماده اصلی که به شیر نارگیل افزوده می‌شوند، هر کدام معنایی نمادین دارند که به صدای هجاهای نام آنها در زبان جاوه‌ای مربوط می‌شود. این مواد شامل ملینجو، میوه‌ای شبیه زیتون؛ برگ ملینجو؛ چایوت، نوعی کدو؛ لوبیا سبز؛ بادمجان؛ جک‌فروت و تمپه، فرآورده‌ای تهیه‌شده از سویا هستند.
برای مثال، «وونگو» در واژه «ترونگ وونگو»، به معنای بادمجان، در زبان جاوه‌ای به رنگ ارغوانی اشاره دارد، اما مفاهیمی مانند بیداری و آگاهی نیز با آن مرتبط است. همچنین «لانیار» در نام جاوه‌ای لوبیا سبز، معنای «موهبت» دارد. به این ترتیب، ترکیب این هفت ماده غذایی در فرهنگ سنتی، معنایی فراتر از یک غذای ساده پیدا می‌کند.
آیین تهیه سایور لوده با سنت «سلامتان» نیز ارتباط دارد. سلامتان مراسمی جمعی و نوعی آیین دعا و جشن عمومی است که کلیفورد گیرتز، انسان‌شناس آمریکایی، آن را یکی از عناصر مهم فرهنگ مردم جاوه دانسته است. یکی از ویژگی‌های این مراسم، نوعی پذیرش سرنوشت است. سایور لوده نیز بدون انتظار برای شکل یا نتیجه‌ای خاص تهیه می‌شود و بیشتر بر انجام آیین و مشارکت جمعی تأکید دارد.
سانتوسو می‌گوید: «جالب است که آماده کردن سایور لوده کاری فردی و تنها نیست؛ بلکه نوعی واکنش به بلا و مصیبتی است که همه مردم را تحت تأثیر قرار داده است. این تلاشی برای تسکین و مرهم گذاشتن، تا حد امکان، بر چیزی است که شاید اجتناب‌ناپذیر باشد.»
برای کسی که از بیرون به این ماجرا نگاه می‌کند، یکی از جذاب‌ترین جنبه‌های داستان سایور لوده همین سادگی آن است. مواد مورد نیاز برای تهیه این غذا تقریباً همان موادی هستند که در بسیاری از روستاهای جاوه در دسترس مردم بوده‌اند. روش تهیه آن نیز ساده است؛ مواد را در یک قابلمه می‌ریزند و روی حرارت می‌پزند.
در گذشته، مراسم تهیه این غذا با نمایش دو نماد باستانی آغاز می‌شد. نیزه و پرچم مقدسی که طبق باور سنتی، مواد سازنده آنها از مقبره پیامبر اسلام گرفته شده بود، در خیابان‌ها و کوچه‌ها گردانده می‌شدند.
امروزه تهیه سایور لوده بیشتر شبیه پخت یک غذای معمولی است. با این حال، با توجه به مفاهیم زبانی و عددی نهفته در مواد اولیه، سادگی و روزمره بودن این غذا به سنت مربوط به آن جلوه‌ای متفاوت بخشیده است. هرچند تهیه سایور لوده آسان است، این خوراک ریشه‌هایی قدیمی و پیچیده در فرهنگ جاوه دارد.
درباره قدمت این غذا و سنت مرتبط با آن نیز دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. برخی پژوهشگران معتقدند این سنت به دوران اوج تمدن جاوه مرکزی در قرن دهم بازمی‌گردد؛ دوره‌ای که بنا بر برخی روایت‌ها، «لوده» در سال ۱۰۰۶ و در جریان فوران شدید آتشفشانی کوه مراپی به نجات مردم کمک کرد.
در مقابل، تاریخ‌نگاران حوزه غذا، از جمله فدلی رحمان، قدمت سایور لوده را حدود قرن شانزدهم می‌دانند؛ یعنی دوره‌ای پس از ورود لوبیا سبز به جاوه توسط اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها.
با این حال، برخی پژوهشگران همچنان آن را سنتی کهن می‌دانند که در قرن نوزدهم دوباره احیا شد. در آستانه قرن بیستم، بسیاری از روشنفکران یوگیاکارتا در جریان شکل‌گیری بیداری ملی اندونزی قرار داشتند؛ دوره‌ای که بسیاری از اسطوره‌ها و سنت‌های ملی دوباره مورد توجه قرار گرفتند و احیا شدند.
به این ترتیب، سایور لوده تنها یک خوراک سبزیجات با شیر نارگیل نیست؛ بلکه برای بسیاری از مردم جاوه، بخشی از مجموعه‌ای از باورها، آیین‌ها و نمادهای فرهنگی است که مفهوم همبستگی و مقابله جمعی با دشواری‌ها را نیز در خود جای داده است.
