توریست مالزی
۲۶ شهریور ۱۳۹۴
مالزی در بحبوحه ی رکود اقتصاد جهانی و پیامدهای بحران ساز آن در صنعت توریسم توانسته خود را به جمع ده کشور برتر جهان از نظر سفر گردشگران وارد کند. جهشی که بی تردید بر اقتصاد در حال رشد این کشور که تا حد زیادی به درآمد بخش گردشگری وابسته است، تاثیر بسزایی خواهد داشت. چشم انداز آینده ی توریسم مالزی نیز نشانگر توسعه ی پایدار این صنعت است و برنامه ریزی درازمدت دولت نشان می دهد که این روند در آینده نیز ادامه خواهد داشت.
برای آگاهی از برنامه های وزارت توریسم مالزی و همچنین چگونگی نیل به جایگاه کنونی این کشور در جهان، گفت و گویی با داتو دکتر اونگ هونگ پنگُ معاون وزیر توریسم مالزی داشته ایم که در ادامه می خوانید.
در ابتدا لطفا موقعیت مالزی را در صنعت جهانی توریسم تشریح کنید.
خوشبختانه ما وزیر فعال و پرتحرکی داریم و با رهبری او توانسته ایم به موفقیت های چشمگیری در صنعت توریسم دست یابیم. البته سیاست های دولت به ویژه در افزایش مشارکت بخش خصوصی به عنوان یک عامل کلیدی در صنعت توریسم، موجب شده تا همه دست اندرکاران این صنعت از مدیران و سیاست گذاران گرفته تا تامین کنندگان نیازهای توریستی در کنار یکدیگر برای ارتقای کمی و کیفی توریسم مالزی تلاش کنند.
اخیرا مالزی به جمع ۱۰ کشوری که پذیرای بیشترین توریست در جهان بوده، راه یافته است. شما در مورد این موفقیت چه حسی دارید و روند دستیابی به آن را چگونه تبیین می کنید؟
این اولین بار است که مالزی در فهرست ۱۰ کشور دارای بیشترین توریست قرار گرفته است و همانطور که می دانید در آسیا، ما بعد از چین که جاذبه های گردشگری پرشماری دارد، در رتبه ی دوم قرار داریم. بنابراین باید از این موفقیت خشنود باشیم، اما نه آن گونه که دست از تلاش برداریم. ما باید همچنان تلاش کنیم تا صنعت توریسم مالزی را بهبود بخشیم و آن را به بالاترین سطح خود برسانیم. نیل به این هدف هم نه فقط با همکاری دست اندرکاران این صنعت، بلکه با کمک مردم امکان پذیر است، چون این مردم هستند که کشور ما را با مهمان نوازی خود به مکانی جذاب برای توریست ها تبدیل می کنند.
در مورد آینده ی این موقعیت و جایگاه چه فکر می کنید؟ این جایگاه تا چه مدتی قابل اتکا خواهد بود؟
در “طرح حفاظت از توریسم مالزی” مسیر فعالیت ما مشخص شده است. بر طبق این چشم انداز، ما در سال ۲۰۲۰ پذیرای ۶۶ میلیون توریست خواهیم بود و درآمد حاصل از این بخش بالغ بر ۱۶۸ میلیارد رینگت خواهد شد. این نشان می دهد که ورود توریست به مالزی بیش از ۱.۵ برابر میزان کنونی خواهد بود. در حال حاضر، درآمد تقریبی بخش توریسم هفته ای یک میلیارد رینگت است که این رقم در ۱۰ سال آینده به ۳ میلیارد رینگت معادل سه برابر درآمد کنونی خواهد رسید. اگر به این اعداد نگاه کنید، دو نکته در مورد آنها جلب توجه می کند. اول اینکه توریسم مالزی ظرفیت و پتانسیل توسعه را داراست و دوم اینکه باید به کمبود امکانات و منابع برای تحقق چنین توسعه ای بیاندیشیم. ما محدودیت هایی در زمینه ی منابع، هتل ها، حمل و نقل، راه ها و … داریم. باید به چشم انداز کیفی نیز توجه داشته باشیم و همگام با رشد کمی، کیفیت را نیز ارتقا دهیم و خود را با رشد فزاینده ی انتظارات کیفی توریست ها نیز هماهنگ کنیم. این دقیقا در راستای طرح جدید NKEA(مناطق اقتصادی کلیدی ملی) قرار دارد.
در سالهای اخیر تعداد توریست های خاورمیانه در مالزی افزایش چشمگیری یافته و ایرانیان هم در زمره ی پرشمارترین توریست های خاورمیانه هستند. آیا شما در این مورد برنامه ریزی خاصی داشته اید؟
فکر می کنم این افزایش تا حدی با برنامه ها و تلاش ها ما برای جذب توریست های این منطقه ارتباط داشته باشد. ما از پتانسیل بالای توریسم در خاورمیانه اطلاع داریم و با توجه به جذابیت های مالزی برای توریست های این منطقه نظیر فرهنگ، سنت و غذا، آنها در اینجا احساس راحتی و آرامش می کنند. با توجه به همین مزیت ها، بازار توریسم خاورمیانه برای فعالیت ما بسیار مناسب است و از همین روست که ما برنامه های خاصی مانند کمپ های توریستی و نمایندگی های گردشگری را در کشورهای خاورمیانه راه اندازی کرده ایم. به هر حال، رشد توریست های خاورمیانه در میان سایر توریست هایی که به مالزی سفر می کنند، در اثر همین تلاش ها بوده است.
تا ۱۰ سال پیش، تعداد دانشجویان ایرانی در مالزی ناچیز بود، اما امروزه بیش از ۱۵ هزار دانشجوی ایرانی در مالزی سرگرم تحصیل هستند. آیا تحصیل دانشجویان از نظر شما جنبه ای از توریسم است و آیا در این زمینه، هماهنگی و تفاهمی میان وزارت توریسم و وزارت علوم مالزی شکل گرفته است؟
اساسا در صنعت توریسم ما باید در حد امکان، گزینه های بیشتری را ارائه دهیم تا توریست بیشتری جذب کنیم و زمینه هایی مانند گردشگری پزشکی، گردشگری تحصیلی، طبیعت گردی و … با توجه به همین روند پدید آمده اند. گردشگری تحصیلی نیز یکی از گزینه هایی است مالزی به دیگر کشورها ارائه می کند. در واقع، این نوع گردشگری بطور مستقیم، ارتباطی با وزارت توریسم ندارد، اما از آنجا که در برنامه های توسعه ی توریسم مالزی، جایگاه خاص خود را دارد، وزارت توریسم و وزارت علوم در این زمینه با یکدیگر همکاری می کنند. از سوی دیگر، وقتی دانشجویان به اینجا می آیند، والدین، بستگان و دوستان آنها نیز برای آگاهی از وضعیت آنها به مالزی سفر می کنند. در نتیجه، گردشگری تحصیلی بخشی است که پتانسیل بالایی دارد و ما باید در این زمینه فعالیت مدونی داشته باشیم.
طرح “مالزی، خانه دوم من” نیز با این برنامه در رابطه است؟
بی تردید در رابطه است. در این طرح ما امکانات و تسهیلات خوبی را برای اقامت طولانی در مالزی به توریست ها می دهیم و آنها می توانند به مالزی به عنوان مکانی مناسب برای تحصیل فرزندان خود بنگرند.
رقابتی بودن صنعت توریسم واقعیتی اجتناب ناپذیر است و مالزی در منطقه ای قرار گرفته که کشورهای آن در حال بهبود و ارتقای صنعت توریسم خود هستند. حتی کامبوج و ویتنام نیز در این راستا، گام های مهمی برداشته اند. در چنین شرایطی آیا شما موقعیت مالزی در توریسم جهانی را موقعیتی پایدار می بینید؟
پاسخ به این سوال چندان ساده نیست، چرا که اساسا این پرسش و پاسخ به آن چالش انگیز است. البته باید به این نکته توجه داشت که توریسم به نحوی روزافزون بهتر شناخته می شود و همین امر سهم آن را در سیاست گذاری جهانی و همچنین اقتصاد جهانی افزایش می بخشد. پس طبیعی است که همه ی کشورها در زمینه ی ارتقای صنعت توریسم خود تلاش کنند. مالزی نیز در چنین موقعیتی برنامه های خود را در جهت بهبود کیفی امکانات توریستی، تبلیغات و معرفی جاذبه های گردشگری ادامه خواهد داد. همچنین ما به جستجوی بازارهای جدید خواهیم پرداخت و زمینه های جذب توریست را نیز افزایش خواهیم داد. از سوی دیگر، ما نباید به کشورهای منطقه به چشم رقیب نگاه کنیم، چرا که میل به سفر رو به افزایش است و درآمد توریسم جهانی نیزروندی افزاینده دارد، پس آنقدر کافی خواهد بود که بتوانیم آن را تقسیم کنیم. شما به طرح های توسعه ی گردشگری سنگاپور دقت کنید. آنها از نتایج اجرا ی این طرح ها بهره مند شدند، همانگونه که ما هم از آنها سود بردیم. توریست هایی که سنگاپور می روند، به مالزی نیز سفر می کنند. پس ما نقش مکمل یکدیگر را بازی می کنیم. در سطح “آسه آن” نیز ما بسته های ترکیبی یا چندمقصدی را ارائه می دهیم. برای نمونه می توان به طرح یک، دو، سه با یونسکو اشاره کرد که یک بسته ی گردشگری شامل دو کشور اندونزی و مالزی است که دو شهر ملاکا، پینانگ در مالزی و شهر بوروبودور اندونزی را دربرمی گیرد. پس ما خیلی نگران این رقابت نیستیم. نمونه ی دیگر، توریست های چینی هستند که به تایلند، مالزی و سنگاپور سفر می کنند و هر سه کشور از منافع سفرهای آنان سود می برند. بنابراین ما رقابت و همکاری را همزمان انجام می دهیم.
طرح “مهمانپذیر خانگی”(Homestay) برای بسیاری از توریست ها جذاب است، اما عملا دارای مشکلاتی است که اجرای آن را با دشواری روبرو ساخته است. نبود راه های دسترسی استاندارد به روستاها و همچنین پایین بودن سطح بهداشت در خانه های روستایی و مهم تر از آنها خطر گزیده شدن توسط پشه ی دنگی از عواملی است که این طرح را غیرعملی جلوه می دهد. شما در این باره چه دیدگاهی دارید؟
برخی از مشکلاتی که اشاره کردید، مشکلات مورد توجه ماست. برای نمونه، سطح پایین بهداشت به ویژه در سرویس های بهداشتی قابل مصالحه و چشم پوشی نیست. ما می دانیم که توریست ها به چه سطحی از امکانات نیاز دارند و باید در جهت برآوردن آنها گام برداریم. متاسفانه مردم روستاهایی که در این طرح مشارکت می کنند، فقیر هستند و نمی توانند با اتکا به خود، به اصلاح سرویس های بهداشتی اقدام کنند. از همین روست که ما به آنها کمک هزینه هایی پرداخت می کنیم تا بتوانند خود را با حداقل استانداردها هماهنگ کنند و برای نظارت بر انجام اصلاحات نیز بازرسی های منظمی صورت می پذیرد. در مورد دنگی نیز همانگونه که مطلعید وزارت بهداشت برنامه ی گسترده ای را برای اطلاع رسانی و همچنین مبارزه با این پشه به اجرا درآورده است. مواد آموزشی ترویجی در این رابطه نیز از طریق انجمن های “مهمانپذیر خانگی” بین مشارکت کنندگان توزیع می شود. به هرحال، خطر دنگی هم اکنون کنترل شده و نباید به عنوان عاملی برای هراس توریست ها قلمداد شود.
در مورد راه های دسترسی روستایی تا حدی با شما موافقم، چون خودم هم حتی با داشتن یک راننده ی بومی گاهی نتوانسته ام “مهمانپذیر خانگی” مورد نظر خودم را پیدا کنم. وقتی بومی ها گم می شوند، چه اتفاقی برای خارجی ها خواهد افتاد؟! مشارکت کنندگان در طرح نیز شکایت هایی در مورد راه های دسترسی دریافت کرده اند. مشکل اصلی به تابلوهای راهنما مربوط می شود که یا وجود ندارند یا پاسخ گوی نیاز توریست ها نیستند. اصلاح و نصب تابلوهای راهنما اولین کاری بود که من پس از تجربه ام در “مهمانپذیر خانگی” انجام دادم. البته راه های دسترسی نیز نیاز به بهسازی دارند که در این زمینه، با وزارت راه برنامه ریزی کرده ایم.
آیا مردم روستایی از مشارکت در طرح “مهمانپذیر خانگی” راضی هستند و آن را در تضاد با فرهنگ و آرامش روستاهای خود نمی بینند؟
قبل از آنها باید بگویم که من از طرح راضی هستم. طرح برای یک جامعه ی روستایی تدوین شده و طیف گسترده ای از این جامعه را دربرمی گیرد. وقتی توریست ها با اتوبوس به روستا می روند، راننده از سفر آنها سود می برد. مردمی که در طرح مشارکت دارند، برای اهدافی که پیشتر گفتم، کمک هزینه دریافت می کنند. آنها همچنین برای اقامت توریست ها در خانه هایشان درآمد کسب می کنند و برای تهیه ی غذای آنها نیز کشاورزان به درآمد دست می یابند. پس طبیعی است که همه خوشحال و راضی باشند. فروش صنایع دستی نیز از دیگر منابع درآمد روستایی ها خواهد بود.
آیا برای ایرانیان مالزی پیامی دارید؟
من از طرف خودم و وزارت توریسم مالزی به همه ی ایرانیانی که به مالزی سفر می کنند، خوش آمد می گویم و به آنها می گویم شناختن مالزی مساوی است با دوست داشتن مالزی.
برای آگاهی از برنامه های وزارت توریسم مالزی و همچنین چگونگی نیل به جایگاه کنونی این کشور در جهان، گفت و گویی با داتو دکتر اونگ هونگ پنگُ معاون وزیر توریسم مالزی داشته ایم که در ادامه می خوانید.
در ابتدا لطفا موقعیت مالزی را در صنعت جهانی توریسم تشریح کنید.
خوشبختانه ما وزیر فعال و پرتحرکی داریم و با رهبری او توانسته ایم به موفقیت های چشمگیری در صنعت توریسم دست یابیم. البته سیاست های دولت به ویژه در افزایش مشارکت بخش خصوصی به عنوان یک عامل کلیدی در صنعت توریسم، موجب شده تا همه دست اندرکاران این صنعت از مدیران و سیاست گذاران گرفته تا تامین کنندگان نیازهای توریستی در کنار یکدیگر برای ارتقای کمی و کیفی توریسم مالزی تلاش کنند.
اخیرا مالزی به جمع ۱۰ کشوری که پذیرای بیشترین توریست در جهان بوده، راه یافته است. شما در مورد این موفقیت چه حسی دارید و روند دستیابی به آن را چگونه تبیین می کنید؟
این اولین بار است که مالزی در فهرست ۱۰ کشور دارای بیشترین توریست قرار گرفته است و همانطور که می دانید در آسیا، ما بعد از چین که جاذبه های گردشگری پرشماری دارد، در رتبه ی دوم قرار داریم. بنابراین باید از این موفقیت خشنود باشیم، اما نه آن گونه که دست از تلاش برداریم. ما باید همچنان تلاش کنیم تا صنعت توریسم مالزی را بهبود بخشیم و آن را به بالاترین سطح خود برسانیم. نیل به این هدف هم نه فقط با همکاری دست اندرکاران این صنعت، بلکه با کمک مردم امکان پذیر است، چون این مردم هستند که کشور ما را با مهمان نوازی خود به مکانی جذاب برای توریست ها تبدیل می کنند.
در مورد آینده ی این موقعیت و جایگاه چه فکر می کنید؟ این جایگاه تا چه مدتی قابل اتکا خواهد بود؟
در “طرح حفاظت از توریسم مالزی” مسیر فعالیت ما مشخص شده است. بر طبق این چشم انداز، ما در سال ۲۰۲۰ پذیرای ۶۶ میلیون توریست خواهیم بود و درآمد حاصل از این بخش بالغ بر ۱۶۸ میلیارد رینگت خواهد شد. این نشان می دهد که ورود توریست به مالزی بیش از ۱.۵ برابر میزان کنونی خواهد بود. در حال حاضر، درآمد تقریبی بخش توریسم هفته ای یک میلیارد رینگت است که این رقم در ۱۰ سال آینده به ۳ میلیارد رینگت معادل سه برابر درآمد کنونی خواهد رسید. اگر به این اعداد نگاه کنید، دو نکته در مورد آنها جلب توجه می کند. اول اینکه توریسم مالزی ظرفیت و پتانسیل توسعه را داراست و دوم اینکه باید به کمبود امکانات و منابع برای تحقق چنین توسعه ای بیاندیشیم. ما محدودیت هایی در زمینه ی منابع، هتل ها، حمل و نقل، راه ها و … داریم. باید به چشم انداز کیفی نیز توجه داشته باشیم و همگام با رشد کمی، کیفیت را نیز ارتقا دهیم و خود را با رشد فزاینده ی انتظارات کیفی توریست ها نیز هماهنگ کنیم. این دقیقا در راستای طرح جدید NKEA(مناطق اقتصادی کلیدی ملی) قرار دارد.
در سالهای اخیر تعداد توریست های خاورمیانه در مالزی افزایش چشمگیری یافته و ایرانیان هم در زمره ی پرشمارترین توریست های خاورمیانه هستند. آیا شما در این مورد برنامه ریزی خاصی داشته اید؟
فکر می کنم این افزایش تا حدی با برنامه ها و تلاش ها ما برای جذب توریست های این منطقه ارتباط داشته باشد. ما از پتانسیل بالای توریسم در خاورمیانه اطلاع داریم و با توجه به جذابیت های مالزی برای توریست های این منطقه نظیر فرهنگ، سنت و غذا، آنها در اینجا احساس راحتی و آرامش می کنند. با توجه به همین مزیت ها، بازار توریسم خاورمیانه برای فعالیت ما بسیار مناسب است و از همین روست که ما برنامه های خاصی مانند کمپ های توریستی و نمایندگی های گردشگری را در کشورهای خاورمیانه راه اندازی کرده ایم. به هر حال، رشد توریست های خاورمیانه در میان سایر توریست هایی که به مالزی سفر می کنند، در اثر همین تلاش ها بوده است.
تا ۱۰ سال پیش، تعداد دانشجویان ایرانی در مالزی ناچیز بود، اما امروزه بیش از ۱۵ هزار دانشجوی ایرانی در مالزی سرگرم تحصیل هستند. آیا تحصیل دانشجویان از نظر شما جنبه ای از توریسم است و آیا در این زمینه، هماهنگی و تفاهمی میان وزارت توریسم و وزارت علوم مالزی شکل گرفته است؟
اساسا در صنعت توریسم ما باید در حد امکان، گزینه های بیشتری را ارائه دهیم تا توریست بیشتری جذب کنیم و زمینه هایی مانند گردشگری پزشکی، گردشگری تحصیلی، طبیعت گردی و … با توجه به همین روند پدید آمده اند. گردشگری تحصیلی نیز یکی از گزینه هایی است مالزی به دیگر کشورها ارائه می کند. در واقع، این نوع گردشگری بطور مستقیم، ارتباطی با وزارت توریسم ندارد، اما از آنجا که در برنامه های توسعه ی توریسم مالزی، جایگاه خاص خود را دارد، وزارت توریسم و وزارت علوم در این زمینه با یکدیگر همکاری می کنند. از سوی دیگر، وقتی دانشجویان به اینجا می آیند، والدین، بستگان و دوستان آنها نیز برای آگاهی از وضعیت آنها به مالزی سفر می کنند. در نتیجه، گردشگری تحصیلی بخشی است که پتانسیل بالایی دارد و ما باید در این زمینه فعالیت مدونی داشته باشیم.
طرح “مالزی، خانه دوم من” نیز با این برنامه در رابطه است؟
بی تردید در رابطه است. در این طرح ما امکانات و تسهیلات خوبی را برای اقامت طولانی در مالزی به توریست ها می دهیم و آنها می توانند به مالزی به عنوان مکانی مناسب برای تحصیل فرزندان خود بنگرند.
رقابتی بودن صنعت توریسم واقعیتی اجتناب ناپذیر است و مالزی در منطقه ای قرار گرفته که کشورهای آن در حال بهبود و ارتقای صنعت توریسم خود هستند. حتی کامبوج و ویتنام نیز در این راستا، گام های مهمی برداشته اند. در چنین شرایطی آیا شما موقعیت مالزی در توریسم جهانی را موقعیتی پایدار می بینید؟
پاسخ به این سوال چندان ساده نیست، چرا که اساسا این پرسش و پاسخ به آن چالش انگیز است. البته باید به این نکته توجه داشت که توریسم به نحوی روزافزون بهتر شناخته می شود و همین امر سهم آن را در سیاست گذاری جهانی و همچنین اقتصاد جهانی افزایش می بخشد. پس طبیعی است که همه ی کشورها در زمینه ی ارتقای صنعت توریسم خود تلاش کنند. مالزی نیز در چنین موقعیتی برنامه های خود را در جهت بهبود کیفی امکانات توریستی، تبلیغات و معرفی جاذبه های گردشگری ادامه خواهد داد. همچنین ما به جستجوی بازارهای جدید خواهیم پرداخت و زمینه های جذب توریست را نیز افزایش خواهیم داد. از سوی دیگر، ما نباید به کشورهای منطقه به چشم رقیب نگاه کنیم، چرا که میل به سفر رو به افزایش است و درآمد توریسم جهانی نیزروندی افزاینده دارد، پس آنقدر کافی خواهد بود که بتوانیم آن را تقسیم کنیم. شما به طرح های توسعه ی گردشگری سنگاپور دقت کنید. آنها از نتایج اجرا ی این طرح ها بهره مند شدند، همانگونه که ما هم از آنها سود بردیم. توریست هایی که سنگاپور می روند، به مالزی نیز سفر می کنند. پس ما نقش مکمل یکدیگر را بازی می کنیم. در سطح “آسه آن” نیز ما بسته های ترکیبی یا چندمقصدی را ارائه می دهیم. برای نمونه می توان به طرح یک، دو، سه با یونسکو اشاره کرد که یک بسته ی گردشگری شامل دو کشور اندونزی و مالزی است که دو شهر ملاکا، پینانگ در مالزی و شهر بوروبودور اندونزی را دربرمی گیرد. پس ما خیلی نگران این رقابت نیستیم. نمونه ی دیگر، توریست های چینی هستند که به تایلند، مالزی و سنگاپور سفر می کنند و هر سه کشور از منافع سفرهای آنان سود می برند. بنابراین ما رقابت و همکاری را همزمان انجام می دهیم.
طرح “مهمانپذیر خانگی”(Homestay) برای بسیاری از توریست ها جذاب است، اما عملا دارای مشکلاتی است که اجرای آن را با دشواری روبرو ساخته است. نبود راه های دسترسی استاندارد به روستاها و همچنین پایین بودن سطح بهداشت در خانه های روستایی و مهم تر از آنها خطر گزیده شدن توسط پشه ی دنگی از عواملی است که این طرح را غیرعملی جلوه می دهد. شما در این باره چه دیدگاهی دارید؟
برخی از مشکلاتی که اشاره کردید، مشکلات مورد توجه ماست. برای نمونه، سطح پایین بهداشت به ویژه در سرویس های بهداشتی قابل مصالحه و چشم پوشی نیست. ما می دانیم که توریست ها به چه سطحی از امکانات نیاز دارند و باید در جهت برآوردن آنها گام برداریم. متاسفانه مردم روستاهایی که در این طرح مشارکت می کنند، فقیر هستند و نمی توانند با اتکا به خود، به اصلاح سرویس های بهداشتی اقدام کنند. از همین روست که ما به آنها کمک هزینه هایی پرداخت می کنیم تا بتوانند خود را با حداقل استانداردها هماهنگ کنند و برای نظارت بر انجام اصلاحات نیز بازرسی های منظمی صورت می پذیرد. در مورد دنگی نیز همانگونه که مطلعید وزارت بهداشت برنامه ی گسترده ای را برای اطلاع رسانی و همچنین مبارزه با این پشه به اجرا درآورده است. مواد آموزشی ترویجی در این رابطه نیز از طریق انجمن های “مهمانپذیر خانگی” بین مشارکت کنندگان توزیع می شود. به هرحال، خطر دنگی هم اکنون کنترل شده و نباید به عنوان عاملی برای هراس توریست ها قلمداد شود.
در مورد راه های دسترسی روستایی تا حدی با شما موافقم، چون خودم هم حتی با داشتن یک راننده ی بومی گاهی نتوانسته ام “مهمانپذیر خانگی” مورد نظر خودم را پیدا کنم. وقتی بومی ها گم می شوند، چه اتفاقی برای خارجی ها خواهد افتاد؟! مشارکت کنندگان در طرح نیز شکایت هایی در مورد راه های دسترسی دریافت کرده اند. مشکل اصلی به تابلوهای راهنما مربوط می شود که یا وجود ندارند یا پاسخ گوی نیاز توریست ها نیستند. اصلاح و نصب تابلوهای راهنما اولین کاری بود که من پس از تجربه ام در “مهمانپذیر خانگی” انجام دادم. البته راه های دسترسی نیز نیاز به بهسازی دارند که در این زمینه، با وزارت راه برنامه ریزی کرده ایم.
آیا مردم روستایی از مشارکت در طرح “مهمانپذیر خانگی” راضی هستند و آن را در تضاد با فرهنگ و آرامش روستاهای خود نمی بینند؟
قبل از آنها باید بگویم که من از طرح راضی هستم. طرح برای یک جامعه ی روستایی تدوین شده و طیف گسترده ای از این جامعه را دربرمی گیرد. وقتی توریست ها با اتوبوس به روستا می روند، راننده از سفر آنها سود می برد. مردمی که در طرح مشارکت دارند، برای اهدافی که پیشتر گفتم، کمک هزینه دریافت می کنند. آنها همچنین برای اقامت توریست ها در خانه هایشان درآمد کسب می کنند و برای تهیه ی غذای آنها نیز کشاورزان به درآمد دست می یابند. پس طبیعی است که همه خوشحال و راضی باشند. فروش صنایع دستی نیز از دیگر منابع درآمد روستایی ها خواهد بود.
آیا برای ایرانیان مالزی پیامی دارید؟
من از طرف خودم و وزارت توریسم مالزی به همه ی ایرانیانی که به مالزی سفر می کنند، خوش آمد می گویم و به آنها می گویم شناختن مالزی مساوی است با دوست داشتن مالزی.

