ماهاتیر محمد به‌دنبال چیست

توریست مالزی – آقای ماهاتیر محمد، سیاستمدار کهنه کار مالزی در نشستی که اخیراً با حضور شماری از سران کشورهای اسلامی از جمله جمهوری اسلامی ایران، ترکیه و قطر...
توریست مالزی – آقای ماهاتیر محمد، سیاستمدار کهنه کار مالزی در نشستی که اخیراً با حضور شماری از سران کشورهای اسلامی از جمله جمهوری اسلامی ایران، ترکیه و قطر در کوالالامپور برگزار شد، بر لزوم استقلال عمل کشورهای آسیایی در مواجهه با روند فشارهای اقتصادی کشورهای منظومه غرب از جمله امریکا تأکید ویژه‌ای داشت. او حتی از موضع‌گیری مبتنی بر مخالفت با تحریم‌های امریکایی فراتر رفت و برای نخستین بار طرحی را بر پایه انجام مبادلات تجاری این دسته از کشورها با یکدیگر از طریق طلا و سیستم معادله تهاتری پیشنهاد کرد.

به گزارش ایران آنلاین، ماهاتیر محمد سال‌ها در قامت نخست‌وزیر مالزی از خود کارنامه خوبی به یادگار گذاشت و اقدامات او در این کشور به اصلاحات گسترده و بازسازی ساختارهای سیاسی و اقتصادی منتهی شد و از سال گذشته نیز با‌وجود میل شخصی و بنا به ملاحظات سیاسی مجبور به حضور دوباره در صحنه سیاسی کشور شد. هر کشوری به اندازه توانایی و میزان بهره‌مندی از مؤلفه‌های قدرت بازیگری و موضع‌گیری می‌کند و آقای ماهاتیر محمد در عرصه سیاست خارجی سعی می‌کند تا جایی که بتواند سیاست مستقلی را در پیش گیرد و تحت تأثیر فشارهای خارجی و قدرت های بین‌المللی قرار نگیرد. او اینک با آگاهی از پیامدهای سنگین تحریم‌های اقتصادی امریکا و ناکارآمدی دیگر سازمان‌های همکاری منطقه‌ای در این حوزه به‌دنبال یافتن راهکاری عملیاتی برای تحقق ایده مناسبات چندجانبه میان کشورهایی است که بویژه در شرایط تقابل با امریکا به سر می‌برند.
این پیشنهاد در حالی مطرح شده است که موانع مهمی در پیش روی کشورهای اسلامی و آسیایی برای اجرایی کردن آن وجود دارد.

ابتدا اینکه این کشورها در پیگیری سیاست مستقل، ناخواسته تحت تأثیر وابستگی و درهم تنیدگی بخش‌های ساختاری و اقتصادی خود با ساختار اقتصاد جهانی و کشورهای بزرگ قرار می‌گیرند. نمونه بارز آن جمهوری اسلامی ایران است که اغلب کشورهای جهان از جمله کشورهای آسیایی بواسطه تحریم‌های امریکا نمی‌توانند از زیر سلطه اقتصادی امریکا خارج شوند و علی رغم تمایل به کار با ایران مجبور به پیروی از این تحریم‌ها هستند. این روندِ درهم تنیدگی اقتصادی کشورها با ساختار قدرت اقتصادی جهانی نشان می‌دهد که صرف تمایل به نقش آفرینی مستقل در عرصه مراودات سیاسی و اقتصادی به تنهایی کفایت نمی‌کند و باید مؤلفه‌های دیگر هم به کمک آن بیاید. مثلاً بحث وابستگی به دلار، تکنولوژی جهانی و سوئیفت از مباحث بسیار جدی است که بر روند همکاری‌های اقتصادی سایه انداخته است. مگر مالزی مجبور نشد به‌دلیل بروز فشارهایی که به این کشور وارد می‌شد، حساب دانشجویان ایرانی را ببندد!

دوم اینکه فارغ از تحمیل ساختارهای اقتصادی و سیاسی کشورهای غربی، خود کشورهای اسلامی از دو منظر داخلی و خارجی دارای اختلافات سیاسی هستند. بیشتر این کشورها نظام دموکراتیک ندارند و شماری از آنها تحت تأثیر نظام قدرت‌های بزرگ علاوه بر مشکلات سیاسی داخلی، سیاست خارجی متفاوت با یکدیگر نیز دارند یعنی گرایش هایشان فرق می‌کند.

به همین دلیل در عرصه خارجی، اختلافات سیاسی این کشورها با یکدیگر تاکنون مانع از شکل‌گیری یک سازمان منطقه‌ای قدرتمند و منسجم بوده است. به‌عنوان مثال سازمان همکاری اسلامی یا سازمان همکاری اقتصادی موسوم به «اکو» تاکنون کدام پروژه جدی را اجرا کرده‌اند؟! تبادلات سیاسی و اقتصادی این سازمان‌ها هر بار تحت تأثیراختلافات دوجانبه برخی از این کشورها قرار گرفته است. آقای ماهاتیر محمد، ناظر به مشکلاتی که در مسیر عملیاتی شدن اهداف سازمان‌های منطقه‌ای مورد اشاره وجود دارد، می‌کوشد الگوی کوچک‌تری از این نهادها را در سطحی عملیاتی بنا کند.

ایران، ترکیه، پاکستان، مالزی و قطر در زمره کشورهایی هستند که از منظر ژئوپلتیک دارای مؤلفه و ظرفیت مناسبی جهت پیگیری چنین هدفی هستند مشروط به اینکه از طرح پیشنهادات کلی و بدون سازوکار فراتر بروند و ایجاد مجمعی از کشورهای با نفوذ آسیایی را با برداشتن گام‌های کوچک اما عملیاتی کلید بزنند. در فرآیند برداشتن گام‌های مورد به مورد است که می‌توانند موانع و چالش‌ها را شناسایی کرده و بر خلاف پیشینه سازمان‌های شکست خورده اسلامی و منطقه‌ای، به تصمیم‌گیری و اجرای خواست‌های مد نظر در چارچوب منافع ملی خود بپردازند.

افشار سلیمانی

پاسخی ارسال کنید

*

*

ده + 20 =

آخرین اخبار

زیر آسمان کوالالامپور

^
error: Content is protected !!